ds. Bas van der Graaf (Amsterdam): ‘Kracht wordt zichtbaar in broosheid’, n.a.v. 2 Korinthe 12: 1-10

*  Alle-Dag-Kerk, Middagpauzedienst 28 november 2018  *

ds Bas van der Graaf (Amsterdam)

Kracht wordt zichtbaar in broosheid‘, n.a.v. 2 Korinthe 12: 1-10

Gemeente, gasten in ons midden,
Een paar maanden geleden was ik 25 jaar dominee. Daar heb ik uiteraard bij stilgestaan, met dankbaarheid. Maar terugkijkend over de afgelopen jaren stelde ik me de vraag: welk woord typeert deze jaren voor mij nu het beste? Ik hoefde er niet lang over na te denken. Het woord wat ik vond was: kwetsbaarheid. Kwetsbaarheid van mijn ambt als dominee. Kwetsbaarheid van de kerk. Maar ook kwetsbaarheid van mijn geloof. Want dit is wat er gebeurde in die jaren.
In de loop van die 25 jaren vielen er best een heleboel zekerheden weg.
De zekerheid van het ambt en het hele kerkelijk leven bijvoorbeeld. Toen ik begon, werd ik dominee in een uitbreidingssituatie van een dorp, waar de kerk nog stevig in het midden stond. Inmiddels is het aantal predikanten daar bijna gehalveerd en het einde is nog niet in zicht. De kerk in Nederland wordt steeds kwetsbaarder. Bijna de helft van mijn loopbaan heb ik in Amsterdam doorgebracht en dat deed ook wat met mijn geloof. Kerkzijn in de marge, in de stad van de vrijheid: aan allerlei vaste zekerheden van toen werd stevig geknaagd, er kwamen veel meer twijfels, mijn geloof werd om zo te zeggen uitgekleed. Gelukkig verdween het niet – had zomaar gekund, besefte ik – maar het werd kwetsbaarder, dat wel.
Heel veel dingen in de kerk en in het geloof (en in mijn leven) zijn kwetsbaarder geworden. Er zijn vast velen hier of thuis die dat maar al te zeer herkennen. Dat geldt ook voor onze diensten in de Alle-Dag-Kerk. Het is zo fijn dat we hier nog steeds elke woensdag, in hartje Amsterdam, op deze manier samen kunnen komen. Maar we zien het de laatste jaren wel steeds een beetje kwetsbaarder worden. Minder bezoekers, die gemiddeld ook ouder worden, een trouwe vaste kern, maar minder nieuwe bezoekers.
Kwetsbaarheid. Ik vind het geen fijn gevoel, u wel? Ik ben liever sterk en zeker, liever werk ik aan groei dan dat ik worstel met krimp. En weet u: dat was nou ook precies wat de apostel Paulus bezig hield in het stukje dat we net lazen. In de loop van zijn loopbaan was hij tegen een hoop kwetsbaarheid aan gelopen – hij noemt in dit stukje beledigingen, nood, vervolging en ellende. En hij zei keer op keer tegen de Heer: “Als u die kwetsbaarheid nu bij me wegneemt en me sterk maakt, dan kan ik u veel beter dienen. Het kan toch bijna niet uw bedoeling zijn dat de kerk zo kwetsbaar blijft en het geloof zo aangevochten?”

Een begrijpelijke vraag, toch? Maar weet u wat het antwoord van de Heer was? ‘Paulus, je hebt niet meer dan mijn genade nodig, want kracht wordt zichtbaar in zwakheid.’ Wauw, dat is een sterk antwoord! Eigenlijk zegt God: ‘Ik heb jouw kracht helemaal niet nodig om mijn plannen te verwezenlijken. Het enige wat ik van jou nodig heb is, dat je vertrouwt op mijn genade! Want langs die weg zal je zien en beleven dat mijn kracht zichtbaar wordt door jouw zwakheid heen.’
Dat is best een pittig lesje voor onze broeder Paulus. Maar het is ook een pittig lesje voor ons, denkt u niet?
Maar gek hè, juist dit pittige lesje heeft mij in de afgelopen jaren steeds meer moed gegeven. Sommigen van jullie weten dat ik hier in Amsterdam zo’n 12 kerkelijke pioniersplekken begeleid. Pioniersplekken zijn initiatieven gericht op mensen die niet of niet meer bij de kerk betrokken zijn, om ze in nieuwe vormen van gemeenschap met elkaar te verbinden rond het Evangelie. Die pioniersplekken zijn heel hoopvol, maar ze zijn en blijven vaak klein en kwetsbaar. En toch, juist op die plekken, waar van die prille plantjes gingen groeien, heb ik de woorden van de opgestane Heer aan Paulus waar zien worden: dat in de zwakheid zijn kracht zichtbaar werd. Op een of andere manier ervaar ik op die plekken steeds de kracht van God, de kracht van zijn genade voor mensen. En door al die ervaringen heen ben ik kwetsbaarheid steeds meer als een zegen gaan zien. Soms een pijnlijke zegen, dat wel, maar desalniettemin: een zegen.
Je hebt niet meer dan mijn genade nodig, want kracht wordt zichtbaar in zwakheid.’ Hopelijk kunnen we allemaal hoop en moed putten uit deze woorden. Hoop en moed voor onze persoonlijke situatie, als ons lichaam steeds kwetsbaarder wordt en het einde in zicht komt. Hoop en moed als geloven moeilijk voor ons is of moeilijk is geworden. Hoop en moed voor een plek als deze Alle-Dag-Kerk. We mogen koesteren dat op deze kwetsbare plek tot op de dag van vandaag de kracht van God voelbaar is geworden in mensenlevens. Dat het een plek is om te oefenen in het genoeg hebben aan Gods genade: je aanvaard weten door een God die je kwetsbaarheid voor lief neemt en je leven bewaart in de palm van zijn hand. Een plek waar God ons vast ook de genade zal geven om wat verder te pionieren en hopelijk ook nieuwe mensen te bereiken.
Je hebt niet meer dan mijn genade nodig, want kracht wordt zichtbaar in zwakheid. Daar kunnen we het mee doen, geloof ik.
Amen