ds. René van der Rijst: ‘Wie niet werkt…’ n.a.v. Matteüs 20: 1-16

*  Alle-Dag-Kerk, Middagpauzedienst 4 oktober 2017  *

Voorganger: ds. René van der Rijst, Haarlem

Wie niet werkt… n.a.v. Matteüs 20: 1-16

Dit heet een ‘middagpauzedienst’. Zijn er mensen die hier vanuit hun werk zijn gekomen?
En de anderen? Werkt u vandaag? Krijgt u dan vanavond wel te eten? Immers: wie niet werkt, zal ook niet eten….

Voor de mensen die in dit bijbelverhaal op de markt staan te wachten op werk, geldt dat wel. Als ze geen werk vinden die dag, krijgen ze ook geen eten. Het zijn ‘dagloners’. Mensen zonder vast werk. Z.Z.P.’ers, die maar af moeten wachten of iemand hen inhuurt. En zo niet – dan lijden ze honger. Er was geen sociaal vangnet, geen werkloosheidsuitkering, bijstand of pensioen.

Meestal kijken we naar het slot van het verhaal, waar iedereen evenveel krijgt, of ze nou lang of kort gewerkt hebben. Wat voor ons gevoel dan toch niet helemaal klopt. Het doet toch wat oneerlijk aan.

Maar stel je voor, dat je de hele dag staat te wachten tot iemand jou kiest, jou nodig heeft. En steeds maar weer word je overgeslagen – zodat je uiteindelijk zonder geld naar huis moet. Niets te eten kunt kopen voor je zelf, je kinderen, en hongerig naar bed moet…. Is dat eerlijk dan?

Bijzonder eigenlijk wel, dat ze al die tijd blijven staan. Dat ze de moed niet opgeven, de hoop niet verliezen, het geloof bewaren: het komt goed. Ik weet niet of ìk al die tijd was blijven wachten….

Het leven is vaak niet eerlijk. We krijgen niet wat we verdienen. De één krijgt meer dan hij verdient, de ander minder. Zowel geluk als ongeluk lijken over het algemeen nogal willekeurig uitgedeeld te worden. De één wint de jackpot, de ander krijgt kanker. Waarom? Niemand die het zeggen kan. En waar blijft God dan?

Allerlei zelfhulpboekjes willen je doen geloven, dat als je er maar voor gaat, als je ‘positief denkt’ of je doelen ‘visualiseert’, als je er echt in gelooft, dat het geluk dan vanzelf jouw kant op valt. Kortom: je moet het op de een of andere manier verdienen. Je krijgt niets voor niets.

Maar de mooiste dingen in het leven – liefde, geluk, vriendschap, wijsheid – verdienen we niet, maar krijgen we. Sommigen lijkt het aan te komen waaien, anderen moeten er eindeloos op wachten. Sommigen krijgen het nooit.

In dat opzicht is dat bijbelverhaal misschien wat al te optimistisch: daar wordt uiteindelijk iedereen in dienst genomen. Zo zou het moeten zijn – maar zo is het niet altijd. Soms wordt je hoop niet vervuld.

En toch: we leven niet van wat we verdienen, maar van wat we krijgen. Van wat we niet kunnen organiseren, plannen, berekenen.

Misschien zijn we soms zo druk bezig, dat we het niet eens zien. Niet eens zien wat ons aan komt waaien, ons geschonken is. Niet eens zien dat ‘God’ voorbij is gegaan, ons uit heeft genodigd voor zijn wijngaard, zijn koninkrijk.

Het is middagpauze. Ik wil u uitnodigen om even pauze te nemen. Even niets te doen. Om voor u zelf stil te staan bij de vraag: wat is mij vandaag geschonken? Wat heb ik vandaag, of gisteren, allemaal gekregen – zomaar, gratis, pro deo, zonder dat ik er iets voor hoefde te doen.

Amen