ds. Robert-Jan van Amstel: ‘Waar het hart vol van is …’ n.a.v. 1 Koningen 3

*  Alle-Dag-Kerk, 21 januari 2015  *

Voorganger: ds. Robert-Jan van Amstel, Amsterdam-Zunderdorp

‘Waar het hart vol van is …’ n.a.v. 1 Koningen 3, vers 5 t/m 15 (NBV2004)

Beste mensen,

Hoe zou dat zijn, God die komt in een droom van de jonge koning Salomo en zegt: “Vraag wat je wil, ik zal het je geven” (1 Kon.3: 5)
Tsja, wat zou u/jij/ik antwoorden op die vraag van God: “vraag wat je wil en ik zal het je geven.”
Rijk worden en onbeperkt geld uitgeven. Vrede in de wereld. Dat iedereen in de wereld gelukkig is. Genezing van een ziekte. Dat je je kind weer mag zien. Dat een nieuwe aarde wordt gemaakt. Ik hoorde onlangs iemand zeggen: “Ik zou graag zelf God willen zijn, al is het maar voor één dag.”
Zou de wereld er echt anders of beter op worden als God al onze wensen in vervulling zou laten gaan?

Als we er goed over nadenken, dan neemt God met zijn aanbod aan de jonge koning Salomo een groot risico: wordt de schepping niet overgeleverd aan de gril van één mens? We weten toch ook uit de wereldgeschiedenis dat bepaalde dromen van eenlingen die aan de macht zijn gekomen, dat er grote ongelukken zijn gebeurd?

Het antwoord dat de jonge Salomo geeft, doet zelfs God verbazen. Salomo vraagt niet om een extra dagen toe te voegen aan zijn levenslijn. Hij vraagt ook niet om rijkdom. En hij vraagt ook niet om de ziel van zijn vijanden.
Salomo vraagt, zo horen we, om een “opmerkzame geest” (vs.9), letterlijk in het Hebreeuws: “een horend hart”. Het hart is in de oudheid de plek van het nemen van beslissingen, waar het inzicht huist, van daaruit leidt de mens zijn leven. Het hart dat zich oriënteert op God, daaruit komt leven voort. We kennen allemaal wel de uitspraak: “Waar het hart vol van is…”
Een “horend hart”, dat vraagt Salomo. Een hart dat openstaat voor God. Hij wil leren van God. Hij wil opgeleid worden in de hogeschool van het leven. Hij zoekt kennis om te onderscheiden wat hier in de wereld zoal te krijgen is, meer nog dan dat wat goed en kwaad is. Hij zoekt verbinding tussen God en zijn koningschap. Hij wil online zijn met zijn Schepper.
Ofwel, voor ons nu hier: komt God pas achteraf na je keuzes of gaat God vooraf aan je keuzes?

Salomo weet het hart van God zelf te raken met zijn wens. Salomo raakt God in zijn goedheid, zijn liefde voor de mens. Salomo wenst een horend hart, alsof hij uitspreekt: ‘komt Ú maar met wat U mij te geven hebt. Nu kunt Ú, God, aan de gang met uw gaven voor de mens, wat de moeite waard is om het leven te leven.’ Prachtig.
Met een horend hart, met een opmerkzame geest, met een ontvankelijke ziel is te zien, is te geloven dat God de wereld niet loslaat, dat Hij de wereld ordent ook al lijkt die wereld soms te chaotisch voor ons, God maakt zichtbaar wat voor ons niet-zichtbaar is…

Ik moet denken aan een verhaal over iemand met de naam Bo, die God aansprak, op wat God moet doen.
Bo zei: “Steek een struik in de brand zoals bij Mozes. Dan zal ik U volgen.
Haal de muren naar beneden zoals U deed voor Jozua in Jericho. Dan zal ik met U vechten.
Laat de storm op de zee rusten zoals U deed bij Jezus in Galilea. Dan zal ik naar U luisteren.”

Bo ging bij een struik zitten, vlakbij een grote muur, dicht bij de zee. En hij wachtte tot God zou spreken.
God hoorde Bo en zo gaf God antwoord.
Hij zond vuur, niet voor een struik, maar het vuur van de Geest voor de Kerk.
Hij haalde de muur neer, niet van steen, maar van de zonde.
Hij kalmeerde de storm, niet die van de zee, maar in een ziel.

God wachtte tot Hij reactie kreeg van de man.
En God wachtte en wachtte en wachtte…

Maar Bo blijft kijken naar de struik en niet naar het hart, hij bleef kijken naar de stenen en niet naar het leven, hij bleef kijken naar de zee en niet naar de ziel.
Bo kwam tot de conclusie: “Zie je wel, God doet helemaal niets.”
Bo stond op, keek omhoog tot God en zei: “Heeft U uw macht verloren?”
En God keek naar Bo en zei: “Heb je je vermogen om te luisteren verloren?”

Juist ons innerlijk oog wordt wakker gemaakt: oog hebben voor een klein wonder. Een horend hart hebben, een opmerkzame geest doet leven. Een luisterend hart laat je zien waar God met jou bezig is.

AMEN.

Gebruikte literatuur: Word Biblical Commentary (book 12) – 1 Kings; Max Lucado, Gentle Thunder.