evangelist Jurjen ten Brinke (Amsterdam): ‘Nieuwe wijn hoort in nieuwe zakken’, n.a.v. Lucas 5: 37 en 38

*  Alle-Dag-Kerk, Middagpauzedienst 9 januari 2019  *

Evangelist Jurjen ten Brinke (Amsterdam)

Nieuwe wijn hoort in nieuwe zakken‘, n.a.v. Lucas 5: 37 en 38

Kerst gevierd… en ook nieuwjaar. Anno Domini 2019 is een feit. Een aantal goede voornemens houden stand en andere zijn al weer gesneuveld.
Laat me je even meenemen in een gedachte die zou kunnen helpen om na te gaan waarom Kerst nu wel of niet ‘zegen’ heeft opgeleverd en waarom het nieuwe jaar nu wel of niet zou kunnen ‘slagen’.
Kijk, niemand gaat een gloednieuwe, peperdure geluidsinstallatie monteren in een auto die rijp is voor de sloop. Een nieuwe installatie hoort thuis in een mooie, nieuwe auto.
En geen tiener of jongvolwassene sluit zijn Playstation4 aan op een zwartwit-televisie uit de jaren 60. Een nieuwe spelcomputer moet aangesloten worden op een modern scherm met genoeg pixels.
Niemand giet jonge wijn in oude leren zakken, want dan scheuren de zakken door de jonge wijn en wordt de wijn verspild, terwijl de zakken verloren gaan. Jonge wijn moet in nieuwe zakken worden gedaan.
Dat laatste zegt de Here Jezus tegen de farizeeën, lees maar mee:

Lukas 5: 37,38

Het is zijn antwoord op de verwijten die de farizeeën Hem maken. De farizeeën heb­ben namelijk een probleem met Hem. Ze zien hem als een spelbreker. Want Jezus gaat met tollenaars en zondaars om, Zijn leerlingen hoeven van Jezus niet te vasten en zij hoeven zich niet aan de sabbatswetten te houden. Dat kán toch niet? Jezus houdt zich niet aan de bestaande spelregels! Ze hebben er flink de balen van en spreken Jezus daar ook op aan. En dán komt Hij met dat antwoord over nieuwe wijn in nieuwe zakken.
Een oude wijnzak (in het oude oosten werd die gemaakt van dierenhuid) verliest door lang gebruik zijn rek. Wat Jezus bedoelt is dit: als we de nieuwe werkelijkheid van het Koninkrijk van God vergelijken met jonge wijn, die nog gist en werkt, dan hoort daar een nieuwe, soepele en rekbare vorm bij. Als je die nieuwe wijn van het Koninkrijk in oude vormen stopt, dan gaat het mis. De vormen breken stuk en de wijn gaat verloren.
Wat ik mooi vind aan dit beeld is, dat er wel een vorm nódig blijft. Het nieuwe leven in Christus betekent dat we in de vrijheid worden gesteld maar die vrij­heid is niet grenzeloos en vormloos; denk maar aan de serie over de tien geboden. Uiteindelijk moet het wel vorm krijgen, in ons eigen leven en in onze kerken. En voor die geestelijke uitdaging staan we. De aanleiding ligt natuurlijk vaak bij culturele veranderingen om ons heen. De wereld beweegt en de kerk moet meebewegen. Maar Jezus laat ons hier zien dat het Koninkrijk van God daar prima op berekend is. Sterker nog: wanneer we ons telkens weer op Jezus en zijn Koninkrijk richten, zullen we merken dat we als vanzelf ook vormen vinden die passen. Vormen die vrijheid schenken, meebewegen, maar toch niet grenzeloos maken. Dat is een geweldig perspectief.
We vierden een paar weken geleden Kerst. En die jonge wijn… is de Here Jezus zelf. Het nieuwe, dat in Hem is aangebroken, het Evangelie waarvan Hij de kern is, het Koninkrijk dat in Hem gekomen is. In de komst van de Here Jezus breekt er een nieuwe tijd aan. En deze nieuwe tijd vraagt om een nieuwe uitwerking: de nieuwe zakken. Het is niet te vangen in oude, bestaande systemen. De nieuwe boodschap van Jezus kan niet ingepast worden in de oude regels van de farizeeën. De nieuwe boodschap van Jezus vraagt om een nieuwe manier van omgaan met elkaar.
Jezus’ komst is niet zonder gevolgen; het verandert de wereld! Als Jezus komt, kan het oude niet bij het oude blijven… Je kunt Jezus niet opsluiten in je eigen visie, gevoel, ritueel of traditie. Van ‘zo zit het, zo moet het, zo werkt het, zo gaat het’. Hij is altijd anders, altijd genadiger, altijd sterker, altijd nieuw.

Begrijp je waar ik heen wil? Kan het zo zijn dat wij zo onze manieren en gedachten hebben, van hoe het met Kerst moet en ongeveer zou gaan… alsook in het nieuwe jaar? Als je al 65 jaar meemaakt hoe dat werkt (31 december, oliebollen, avondje doorhalen, of toch maar op tijd naar bed want er is op 1 januari weer een kerkdienst; de vragen daaromheen, je schuldgevoel van wel of niet gaan, etc. etc.)… dan kom je maar zo in de maalstroom van hoe het hoort en hoe het werkt. En dat is nou precies een oude zak. Als je dán verwacht dat Jezus’ komst iets gaat dóen… nou nee. Het komt wel in je hart, maar het sijpelt zo weer weg, door een gebarsten oude zak met al zijn scheuren heen.

En daarom vraag ik je of je bereid bent je leven door Hem te laten veranderen. Voor het eerst of opnieuw. God maakte zichzelf kwetsbaar en klein in de persoon van Jezus. Hij kwam om je iets nieuws te geven. Mag Hij huishouden in jouw leven? Ben je bereid om het oude weg te doen en iets nieuws met Hem te starten? Het licht breekt door en maakt alle dingen nieuw! Ook voor het vervolg van 2019. Dan ga ja hoopvol vooruit. Niet om te negeren wat er allemaal aan narigheid gebeurt… want dat kan gewoon blijven staan. Echter… jij gelooft dat God door jouw leven heen iets van hoop gaat tonen in deze wereld. En voor jouzelf!

Amen.