pastor Marja van Gaalen-van Veen (Ilpendam): ‘Welke ster volgen wij?’, n.a.v. Mattheüs 2: 1-12

* Alle-Dag-Kerk, Middagpauzedienst 2 januari 2019 *

pastor Marja van Gaalen-van Veen (Ilpendam)

Welke ster volgen wij?‘, n.a.v. Mattheüs 2: 1-12

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen van een God-die-met-ons is!
Om dit thema cirkelt vanmiddag deze viering.
Allereerst lezen we enkele verzen uit het evangelie van Mattheüs:
1 Toen Jezus geboren was in Betlehem in Judea, tijdens de regering van Herodes, kwamen er magiërs uit het Oosten in Jeruzalem aan. 2 Ze vroegen: ‘Waar is de pasgeboren koning van de Joden? Wij hebben namelijk zijn ster zien opgaan en zijn gekomen om hem eer te bewijzen.’

Op de kerkelijke kalender sluiten we over een paar dagen, op 6 januari, 3-Koningenzondag, het feest van de kerstkring af. “De kerstboom mag weg”… dat zei mijn moeder altijd, want Epifanie begint: de openbaring van de HEER!
Het Licht dat ons aanstoot, aanhoudend licht dat overwint.
In de Oosters-Orthodoxe kerken is het groot feest!
Met Kerstmis komt God op aarde, met Epifanie komt hij ter wereld!
Want: Een ster wijst de weg … Naar het licht der wereld,
Geopenbaard in een kind:
Een nieuw begin.
Om thuis te komen
Gaan Wijzen
Andere wegen!

Andere wegen gaan? Durven wij dat aan, andere dan de gebaande wegen te gaan?
Durven wij ons in deze meer en meer technische en wetenschappelijk wereld nog te verwonderen om wat we zien?
Worden we nog geraakt? Zoals de dichter van Psalm 8:
Zie ik de hemel, het werk van uw vingers
De maan en de sterren….
Wat is dan de sterveling dat U, de Eeuwige, aan hem, aan haar denkt…..
Het mensenkind dat U naar hem, naar haar omziet……?

Op Oudejaarsdag stonden we misschien wel even stil op de schouders van onze geschiedenis, en keken we terug op ons leven.
En deze eerste dagen in het nieuwe jaar kijken we vooruit: wat brengt de toekomst? Wat hebben we nog aan zekerheden, aan houvast? Welke uitdagingen gaan we aan? Welke kansen liggen er!
Veel tijdschriften en dagbladen schreven de afgelopen weken over de verwachtingen voor de TOEKOMST. Veel trendwatchers → de sterrenkijkers van nu vertelden over hun verwachtingen. Goddank worden er steeds nieuwe ontdekkingen gedaan. Ik werk als vrijwilliger in een inloophuis waar mensen met kanker op verhaal kunnen komen. Vaak hoor ik daar: “Marja, ik hoop zo op die ene ontdekking in het kankeronderzoek waardoor mijn leven misschien beter wordt….”
We horen over veranderingen in het klimaat en nieuwe vormen van energie opwekken.
In een heel klein kolommetje, vaak in de marge, wordt ook iets geschreven over religie en geloof: binnen het christelijke geloof, houdt dr. Joep de Hart, cultuur- en godsdienst-socioloog ons voor dat we weer meer geraakt worden. We gaan nieuwe interpretaties geven aan oude begrippen en integreren dat op een persoonlijke manier in ons leven.

Inderdaad daar staan we voor, ook in de kerk: de oerverhalen van het geloof, het grote verhaal van God en de mensen, waardoor mensen al eeuwenlang geraakt werden te vertalen naar het nu. Naar wat het ten diepste betekent om te knielen bij het kind in de kribbe, verwonderd te raken en ons af te vragen: Wat is de essentie van Gods menswording voor ons, heel persoonlijk, voor u en mij, en veel groter voor de wereld?
Welke ster volgen wij en hoe loopt dan die weg naar het Kind: De nieuwe koning en redder van de wereld?
Gaat die weg via de Herodessen en godgeleerden van nu? Welk belang hechten wij aan machthebbers? Buigen wij met hen mee? Of durven we van de gebaande wegen af te gaan en onze rug recht te houden?
Welke koning is voor ons de machthebber?
Het wordt wel spannend….
Het leven wordt wel eens vergeleken met het lopen van een labyrint.
Als je een labyrint loopt, moet je soms weer een stap terug doen, stilstaan en kijken, luisteren naar ons innerlijke kompas: Ben ik op de goede weg? Welke ster volg ik? Zijn het de luchtkastelen van de tv-sterren? Hoe blijf ik op de goede route?
Bij het gaan van onze weg door het leven gaan de Wijzen, uit het Evangelie van Mattheus 2, ons vanmiddag voor:
Achter de ster aan,
Geen filmster of voetbalster,
maar de morgenster die vertelt dat het licht
van Gods dag zal aanbreken.
Zullen we deze Wijzen volgen?
De ster die de magiërs hebben gezien, past in geen enkel systeem van hun wetenschap. Willem Barnard formuleert het zo: “het is bij het zien van de ster alsof er een steen door een ruit slaat. Het laat je opschrikken, je wordt er dusdanig door geraakt dat je op onderzoek uitgaat met de vraag: wat is hier aan de hand?”
Dit is er aan de hand en het is ook het evangelie van vandaag:
Epifanie! God verschijnt, niet in een paleis, maar hij ligt in een voerbak, ergens in een eenvoudig dorp, in Bethlehem, bij gewone burgers zonder pracht en praal: Maria en Jozef.
Dat is het kenmerk, het wapen van deze messiaanse Koning:
In een pasgeboren kind openbaart God zijn koningschap voor heel de mensheid.
Deze koning zal de redder zijn der armen! Een herder, een pastor.
Psalm 72 wordt werkelijkheid.
Dit kind zal partij kiezen, voor kleine mensen is Hij bereikbaar; voor hen die lijden aan het leven; hij zal een rijk van vrede en rechtvaardigheid propageren en uiteindelijk zal deze koning der Joden zijn eigen kostbare leven schenken terwille van elk mensenkind dat Hem belijdt als Heer en Heiland!
Voor elk mens die door de knieën durft te gaan bij de kribbe, of durft af te wijken van de gebaande heerbaan van het leven, omdat elke stap telt om bij het einddoel te komen.
Koning der Joden: God zal ons redden is zijn naam, want uiteindelijk wordt het licht van de morgenster het Paaslicht: opstandingslicht en Licht der wereld.
Welke ster volgen wij? De tv-sterren van de miljoenenjachten…?
Lieve mensen, hoor dit evangelie en laten wij ons oriënteren op de morgenster, die werkelijk heil en zegen brengt!
Dat licht is een richtingaanwijzer voor ons leven op de weg naar God.
En misschien moeten we ook wel van heel ver komen, geloven we er niet meer zo in, lijkt het op een dwaalspoor en twijfelen we!
Het labyrint van ons leven kent inderdaad veel zijweggetjes.
Maar Epifanie breekt aan: God openbaart zich en laat zich vinden!
___Uit uw hemel zonder grenzen
___komt Gij tastend aan het licht
___met een naam en een gezicht
___even weerloos als wij mensen.
Geen onaanraakbare God in de hoge, maar als een Kind in de kribbe die zijn naam waar maakt: Immanuel: God met ons!

Lieve mensen, dit is en blijft de essentie: God is met ons!
Maar dat zeggende houdt dit ook een uitdaging en opdracht in: Als God met ons is, dan kunnen wij niet anders dan zelf mens met de ander zijn.
Zo mogen wij het nieuwe jaar 2019 tegemoet zien:
Met open ogen en oren in de wereld van vandaag staan, verwonderd en verrast, bewogen en met mededogen!
Elkaar de hand reikend, geraakt worden door het lot van die ander.
Een kerkelijke gemeente die zich richt op die grote ster: het Licht der wereld: Jezus Christus, die ons misschien een ongebaande en een andere route wijst.
Maar die ons ook de moed en de Geestkracht geeft om door te gaan, en ons in het licht zet om zelf lichtdrager te kunnen zijn!
En die ons voorleefde:
Mens, je bent geroepen om lief te hebben!
Geroepen om lief te hebben?
Ja, roep het van de daken tegen de soldaat in de tank!
Zeg het tegen het kind dat niet weet of het in Nederland mag blijven.
Zeg het tegen de moeder van een overleden kind.
Roep het tegen de leiders van de wereldmachten: Je bent geroepen om lief te hebben!

Maar laten wij het vooral tegen onszelf zeggen:
Als we ons ergeren
Als we boos zijn
Als we bang zijn
Als we twijfelen:
Laten we het zeggen en ervan uitdelen:
Deel royaal uit van die liefde die elk mens in zich draagt
Gekregen van God, de Eeuwige, die zelf Liefde is.

Amen