ds. Bas van der Graaf (Amsterdam): Gelukkig de treurenden, n.a.v. Mattheus 5: 3-10

* Alle-Dag-Kerk Amsterdam, Middagpauzedienst 4 november 2020 *

Voorganger: ds. Bas van der Graaf (Amsterdam)

Meditatie, thema: Gelukkig de treurenden, n.a.v. Mattheüs 5: 3-10

Lieve mensen,

Jezus richt zich in zijn tweede levensles tot de treurenden. Aan wie denkt hij daarbij? Uiteraard aan de velen die persoonlijke verliezen hebben geleden. Het verlies van een geliefde, zoals er in deze coronatijd zoveel extra zijn. Maar ook het verlies van werk, van inkomen en zelfs van plannen en dromen over de toekomst. Voor zoveel mensen is dat heel concreet in deze tijd, voor u misschien ook wel. Het gemis en de pijn van per­soonlijk verlies kan je zó treurig maken.

Toch denkt Jezus ook (en misschien wel vooral) aan een andere groep treurenden. Dat zijn namelijk de mensen die hoop hebben gekregen op de komst van Gods nieuwe we­reld, zoals die door de profeten en door Jezus aangekondigd wordt. Het is de belofte dat God alle dingen in deze wereld nieuw zal maken en daar nu al mee bezig is.

Maar juist die hóóp op die nieuwe wereld veroorzaakt extra verdriet en treurnis over de ellende die er nog steeds is. Verdriet over al die mensen op de vlucht, waaronder zoveel kinderen; verdriet over een aarde die zucht onder uitputting en opwarming en vervuiling door ons mensen en de machteloosheid om er iets aan te doen; verdriet over racisme en discriminatie, in Amerika, maar ook in onze stad. Van al die dingen mag je geloven dat ze oorspronkelijk en uiteindelijk niet zo bedoeld zijn, maar juist dáárom kan het je zo treurig maken. “Hoe lang nog Heer?” denk je dan. Herkent u het misschien?

Welnu, tegen al die mensen, tegen ons (?) allemaal zegt hij: Gelúkkig ben je, als je treurt, want je zúlt vertroost worden. Hè, is dat niet een enorme dooddoener in de categorie: kop op, hé, het komt goed. Van zo’n dooddoener kun je razend worden, toch? Maar wat bedoelt Jezus dan precies?

Met de woorden ‘ze zullen vertroost worden’ bedoelt Jezus dat God een heel arsenaal aan mogelijkheden heeft om ons mensen te troosten. Uit Jezus’ boodschap dat het ‘koninkrijk van God’ dichtbij is gekomen kunnen wij bijvoorbeeld de troost putten dat God als koning groter is dan alles wat kapot is in ons leven. Dan begrijp je niet zo­maar waaròm het is of waartòe, maar het kan je wel sterken in het vertrouwen dat God weet waar het naartoe gaat. Vergelijk het maar met corona: zolang we geloven dat het RIVM het overzicht heeft en weet wat er aan de hand is, kunnen we ook vertrouwen hebben in maatregelen die we misschien niet helemaal begrijpen. Er zit troost in de ge­dachte dat er wordt geregeerd.

Maar er zit ook troost in een andere belofte die Jezus steeds weer geeft, namelijk dat het koninkrijk van God ééuwig is. Het leven hier en nu, maar ook wat we verliezen hier en nu, is niet het laatste. Als ons verdriet en verlies hier en nu niet wordt opgelost, is dat niet het einde van alles. Er is hoop over de grens van dit leven heen. Voor onszelf, voor onze geliefden, voor deze wereld. Pas sprak ik iemand die dat moeilijk kan geloven, maar wel moest toegeven dat zijn verdriet zonder hoop op eeuwig leven eigenlijk on­draaglijk is. De belofte van eeuwig leven is dan ook geen panacee of opium van het volk, maar een krachtige belofte door de hele bijbel heen.

En dan nóg een troostrijke gedachte: God is, vaak in het verborgene, toch echt aan het werk om dingen al richting zijn grote toekomst te laten bewegen. Temidden van de agenda’s van onverantwoordelijke wereldleiders, hebzuchtige aandeelhouders en lobby­isten heeft God zijn eigen agenda. Hij kan grenzen die door mensen in beton gegoten en van prikkeldraad voorzien zijn, doorbreken. Hij kan een corona-epidemie gebruiken om een op hol geslagen toeristenindustrie tot stilstand te brengen. En hij kan persoonlijk verdriet en verlies in zijn hand nemen en er iets goeds mee doen, iets waar je zonder dat verdriet nooit aan zou hebben gedacht.

Dat is de belofte van het koninkrijk die Jezus in dit zinnetje geeft: Gelukkig de treurenden, want zij zullen getroost worden.

Wat jij kunt doen om die troost te ontvangen? In elk geval een paar dingen. Geloven dat deze belofte van Jezus sterker is dan je verdriet. Al begrijp je het niet, je kunt je aan die belofte wel toevertrouwen. En verder: nooit geloven dat treurnis het láátste woord heeft. Laat je leven er niet mee samenvallen, maar zeg tegen jezelf: “Er is er maar één die het laatste woord heeft en dat is God en zijn nieuwe wereld.” En tenslotte: geniet van het geluk dat je nú al ten deel valt. Het geluk dat niet áfhangt van de omstandig­heden, maar van een God die mét ons is ín alle omstandigheden.

In dat geluk kunnen we ons oefenen, vanuit de belofte die Jezus doet: Gelukkig ben je als je treurt, want je zúlt vertroost worden.

Amen

Reactie ( 1 )

  1. Beantwoorden
    Jennie Vierhout says:

    Wat heb ik uit deze preek veel troost en rust gekregen. Ben helende van een burn out. Ervaar nog wel onrust in m’n lijf en gun mezelf zo weinig.
    Bedankt hiervoor Bas. Gods zegen toegewenst.

Plaats een reactie