ds. Bas van der Graaf (Amsterdam): “Wacht u voor fake-berichten” n.a.v. Mattheüs 7: 15-20

*  Alle-Dag-Kerk Amsterdam, Middagpauzedienst 2 september 2020  *

Voorganger: Ds. Bas van der Graaf, Amsterdam

Wacht u voor fake-berichten n.a.v. Mattheüs 7: 15-20

Beste mensen,

Het wemelt in onze tijd van de valse beloften en misleidende berichten. In het Witte Huis zit een president die alle nieuwsberichten die hem niet bevallen fake-news noemt, maar zelf gemiddeld zestien leugens per dag uitspreekt of twittert. Sportkoepels verkondigen luid hoe heilzaam sport ook voor de samenleving is, maar ontkenden heel lang de misstanden. Arjen Lubach zei op de radio dat hij gelooft dat social media zoveel leugens verspreiden dat hij ze tot de belangrijkste ondermijners van onze maatschappij beschouwt. En hoeveel mooie beloften worden niet gedaan door grote ondernemingen – over duurzaamheid, verantwoord ondernemen, etc. – die vervolgens keihard worden ontmaskerd.

En het meest verbijsterende is wel dat de leugenaars er ook heel vaak mee wegkomen. Iedereen doorziet het, maar de volgers zitten in hun eigen bubbel en geloven het gewoon. Ik moet eerlijk zeggen dat ik er veel over lees en steeds meer in shock raak. Hoe kan het toch, dat de leugen zo regeert? En hoe kunnen we voorkomen dat we in dit soort leugens mee worden gesleept, dat we er zelf aan mee gaan doen?

Jezus had in zijn tijd ook met dit soort leugens te maken, maar dan vooral op religieus gebied. Het wemelde in zijn dagen van de valse profeten. Mensen die beweerden dat ze namens God spraken, maar daarmee hele volksstammen misleidden. In de verzen die we lazen leert hij ons hoe je waakzaam kunt zijn tegen dit soort leugens en hoe je de valse profeten kunt ontmaskeren. Hij geeft ons een paar eenvoudige en effectieve inzichten.

Hij begint met een inzicht dat meteen heel herkenbaar is. Hij zegt in vers 15: Laat je niet misleiden door de buitenkant. Valse profeten zien er vaak uit als een goede herder: vriendelijk, innemend, met allemaal beloften over dingen waar jij naar verlangt. Maar, zegt Jezus, ònder hun hun schaapskleren schuilt een roofzuchtige wolf.

Roofzucht. Tja, dat is vaak wat er onder zit hè? Het onbedwingbare verlangen naar meer: grotere winst, grotere macht, grotere rijkdom, grotere status, grotere roem. Donald Trump maakt van zijn roofzucht nauwelijks een geheim, bij anderen is het moeilijker te ontdekken. Maar Jezus zegt: dit is meestal de diepste motivatie. Probeer dus onder de mooie buitenkant te kijken.

Waar je verder dus op moet letten, zegt Jezus, is op hun leven. Denk aan een boom: kunnen er goede vruchten aan een slechte boom groeien? En omgekeerd? Let dus op de vruchten van het leven van de profeet, van de leider, van de belover.

Hier moeten we natuurlijk wel oppassen, want juist hier kan schijn bedriegen. Valse profeten kunnen het meestal héél mooi vertellen: ronkende teksten op de website, tranentrekkende verhalen, afijn, u weet het wel. Maar hoe is het met hun leven? Voeden ze anderen werkelijk met hun vruchten? ‘Of’ -zo vroeg een uitlegger zich af: ‘is het in feite een oogst van leugens, immoraliteit en hebzucht?’ Nou, met die drie woorden kun je wel wat valse profeten opsporen.

Wat moeten we volgens Jezus dus doen in een tijd die vergeven is van valse beloften en nieuwsberichten? Het antwoord is: waakzaam zijn. Pas op!, zegt Jezus. Geloven is volgens Jezus dus geen naïef vertrouwen in leiders of media, maar blijven vragen of het ook echt waar is.

Maar wat is dit ingewikkeld hè, lieve mensen. Vanmorgen vroeg schrok ik wakker en dacht opeens: denken mijn hoorders nu niet dat ik een complotdenker ben? Dat ik geloof dat ook het RIVM of het Nederlandse kabinet een wolf in schaapskleren is? Dat geloof ik dus niet, juist op basis van wat Jezus zegt: kijk naar hun leven, kijk naar de vruchten. Op basis daarvan zeg ik: ze maken fouten, maar roofzuchtige wolven zijn het niet.

Waakzaam zijn tegen leugens en valse toekomstvisioenen. Dat is de waarschuwing. Een ongelooflijk spannende opdracht.

Maar weet u wat Jezus vooral wil? Dat wij zelf zullen wandelen in de waarheid. Waarheid in het leven met elkaar, maar ook in het leven met God. Jezus, die zelf de weg, de waarheid en het leven is, nodigt ons uit te leven in het Koninkrijk van God en zijn gerechtigheid. Het is uiteindelijk ook Gód die zal oordelen over de vruchten van ieders leven en werk. Uiteindelijk kènnen wij de diepste waarheid niet en zullen we ons ook moeten overgeven aan de regering en de woorden van God.

Johnny Cash schreef daar een mooi liedje over. In het liedje vertelt hij, hoe hij God vroeg om meer blijdschap in zijn geloof, tot hij ontdekte dat dat een beetje egoïstisch was. Het was niet de vrucht die zijn leven zou moeten dragen. Toen ontdekte hij dat de grootste vreugde was, als zijn kinderen zouden wandelen in de waarheid. Dus dat werd zijn nieuwe gebed. En daarbij besefte hij dat hij zelf aan de verhoring van het gebed zou kunnen bijdragen als hij ze zelf voorging in die waarheid.

Dat is wat ons ten diepste te doen staat, met vallen en opstaan: wandelen in Gods waarheid en daar elkaar in voorgaan.

Amen

 


My Children, Walk in Truth

Johnny Cash

1.
I prayed to know more joy in my salvation.
Ik bad om meer vreugde in mijn heil.

A selfish prayer I finally came to know.
Een zelfzuchtig gebed, zo ontdekte ik later.

For my greatest joy in living comes to me when I am giving.
Want mijn grootste vreugde in het leven komt tot me als ik geef.

Giving children bread of life and watch them grow.
Als ik kinderen levensbrood geef en ze zie groeien.

Refrein
And my greatest joy is knowing that my children walk in truth.
En mijn grootste vreugde is te weten dat mijn kinderen in de waarheid wandelen.

And that they are giving you Lord of their fire and strength of youth.
En dat ze U, Heer, geven van het vuur en de kracht van hun jeugd.

Yes, I’ve found the greatest joy in my salvation is knowing that my children walk in truth.
Ja, ik heb de grootste vreugde in mijn heil gevonden: te weten dat mijn kinderen in de waarheid wandelen.

2.
It’s hard to feed someone else when you’re hungry.
Het is moeilijk iemand te voeden als je zelf hongerig bent.

You can’t teach when you don’t understand.
Je kunt niet onderwijzen als je het zelf niet begrijpt.

And no one will follow you if you don’t live it each day through.
En niemand zal je volgen als je het zelf niet iedere dag leeft.

And a frightened child won’t hold a trembling hand.
Een angstig kind zal geen trillende hand pakken.

Refrein

Gezongen door Ds. Bas van der Graaf in Middagpauzedienst van de Alle-Dag-Kerk Amsterdam,
woensdag 2 september 2020.

Plaats een reactie