ds. Bas van der Graaf: ‘De les van de vijgeboom’ n.a.v. Marcus 13: 28-32

*  Alle-Dag-Kerk, 3 december 2014  *

Voorganger: ds. Bas van der Graaf

‘De les van de vijgeboom’ n.a.v. Marcus 13: 28-32

Aanvangslied: Psalm 130: 3 en 4 ‘Ik heb mijn hoop gevestigd op God de HEER die hoort’
Thema : ‘De les van de vijgeboom’ n.a.v. Marcus 13: 28-32
Slotlied : Gezang 476: 1 en 5 (Liedboek voor de kerken 1973) ‘Eeuwig Woord, U willen wij bezingen’

Gemeente, gasten in ons midden,

Het bijbelgedeelte dat we vanmorgen hebben gelezen wordt vaak gelezen als een profetie over de zogenaamde ‘eindtijd’. Onder eindtijd wordt dan verstaan de periode die voorafgaat aan de wederkomst van Christus, het vergaan van de oude hemel en aarde en de komst van een nieuwe hemel en aarde. In sommige kringen is daar heel veel aandacht voor en is men intensief bezig met de zogenaamde tekenen der tijden, die dan weer worden uitgelegd als signalen die iets duidelijk maken over het te verwachten tijdstip. En binnen die beweging zijn sommigen soms letterlijk met tijdschema’s en precieze voorspellingen bezig.

Als je wat preciezer gaat kijken merk je dat het in Marcus 13 om een veel beperkter perspectief gaat, namelijk de val van Jeruzalem in 70 na Christus. Het gaat hier om de eindtijd voor Jeruzalem en niet om het einde van de wereld. Voor sommigen misschien een teleurstelling, maar ik hoop dat ik kan duidelijk maken dat juist deze tekst ons helpt om met verwachting en waakzaamheid te leven.

Wat is de situatie waarin Jezus zijn woorden spreekt? Hij doet dat op een moment dat zijn leerlingen hun bewondering over de imposante tempelgebouwen hebben uitgesproken ‘Kijk toch een meester, zo mooi.’ En ze bedoelen natuurlijk: wat een troost en houvast dat die tempel daar staat. Maar Jezus zegt: Jongens, maak je geen illusies. Er komt een dag, dat er geen steen op de andere blijft staan. Dat de tempel en de stad in puin zullen liggen. En als hij dat gezegd heeft gaat hij in schrille en aangrijpende beelden schilderen hoe verschrikkelijk de weg daar naartoe en het gebeuren zelf zullen zijn.

Dus wat gebeurt hier? Jezus maakt hier duidelijk, dat de hele oude vertrouwde wereld van de leerlingen in elkaar zal vallen en dat dáár hun houvast dus niet zal liggen. Stel dat vandaag zou worden meegedeeld dat over niet al te lange tijd de Alle-Dag-Kerk is opgehouden en deze Engelse kerk in puin ligt. Voor sommigen van ons zou daarmee iets onvoorstelbaars gebeuren: hun oude vertrouwde plek weg, er niet meer zijn. Maar zo zijn er in het leven van ons allemaal vast allerlei voorbeelden van oude werelden die voorbijgaan, dingen waar we voor geleefd hebben, houvast in vonden. En nu is het weg of dreigt het weg te gaan. Daar wil Jezus ook óns aan herinneren.
Maar waarom wil hij dat? Niet om ons bang te maken in elk geval. Niet om ons angst aan te jagen voor het laatste oordeel. Nee, juist om ons te bemoedigen en echt houvast te geven. De hele boodschap van Jezus is namelijk – in alles wat hij zegt en doet: ja, de oude vertrouwde wereld gaat in veel opzichten voorbij, maar er kómt een nieuwe, een vernieuwde wereld. En die nieuwe wereld is met mijn komst al begonnen, in mijn woorden, mijn tekenen. Als je je dáár aan vasthoudt, je dáár op richt, ga je die nieuwe wereld al binnen en kun je er al in leven. Het Koninkrijk van God kómt, maar ís ook al gekomen.

Als we het zo verstaan, begrijpen we meteen ook de gelijkenis van de vijgeboom. Als een vijgeboom begint uit te lopen en in blad schieten, weet je dat de zomer er aankomt. Zo gebeuren er ook in de wereld allerlei dingen die we als teken, als voorbode van iets kunnen beschouwen. Maar als teken waarvan? Natuurlijk ook als teken van een naderende nacht, van een invallende winter, van oude vertrouwde werelden die voorbijgaan of zelfs instorten. Op zich genomen kunnen die tekenen je angstig en onzeker maken. Maar een leerling van Jezus, die weet heeft van de wóórden van Jezus, zal er toch vooral iets anders inzien, namelijk: de voorbode van de grote zomer, die het hart verblijd. Natuurlijk, het zal door diepten en het oordeel heen gaan, maar het grote doel van God is een nieuwe wereld, zijn Koninkrijk.

Dus wat staat ons te doen? Jezus zegt: Pas op, wees waakzaam, want jullie weten niet wanneer de tijd zal komen. Waakzaam zijn dus. Wat betekent dat? Dominees in mijn jeugd legden dat vaak nogal smalletjes uit. Wees altijd voorbereid op de wederkomst van Jezus en zorg dat hij je niet zal vinden plekken waar je niet hoort als christen. Met die plekken werd dan natuurlijk de bioscoop of de kermis bedoeld. Zou Jezus dat echt bedoelen met ‘waakzaam zijn’? Ik denk dat Jezus het eerst en vooral veel positiever bedoelt: zie uit naar het Koninkrijk van God dat komende is. Houd je vast aan de woorden die ik jullie heb gegeven, woorden vol belofte van Gods nieuwe wereld. En ja, grijp je niet wanhopig vast aan dingen die voorbijgaan en ook moeten gaan, want zo moet het geschieden. Nee, grijp je vast aan de woorden die nooit zullen vergaan, die eeuwig vaststaan.

Ook om ons heen zullen veel oude vertrouwden dingen wegvallen en dat kan ons bang en onzeker maken. Hemel en aarde zúllen zelfs voorbijgaan. Maar de woorden van Jezus? Die gaan nooit voorbij. Dus: hou ze vast, geloof ze en leef eruit. God is al bezig ze te vervullen, kijk maar om je heen. Wees waakzaam, zie uit naar wat komen gaat, verheug je.

Amen

Plaats een reactie