ds. Jan Oortgiesen (Ede): “God komt voorbij” n.a.v. 1 Koningen 19: 11-18

*  Alle-Dag-Kerk, Middagpauzedienst 26 juli 2017  *

Voorganger: Ds. Jan Oortgiesen (Ede)

God komt voorbij, n.a.v. 1 Koningen 19: 11-18

 

Lieve mensen van God, hier in het huis van de Heer in de stilte van dit middaguur, samen ook gemeente van onze Heer Jezus Christus,

In het overbekende verhaal uit 1 Koningen 19 ging de profeet Elia op reis, op retraite zou je kunnen zeggen. Na de eclatante overwinning op de Baal priesters in hoofdstuk 18 en de represaillemaatregelen van Achab en vooral Izebel – slechte verliezers gedragen zich altijd slecht – was hij moe en het helemaal zat… Hij wilde er eens echt helemaal uit. ‘t Liefst radicaal en totaal. Hij voelt zich letterlijk en figuurlijk eenzaam. Voor hem hoeft het niet meer. Hij doet een voettocht van 40 dagen en nachten. Hij slaat letterlijk en figuurlijk op de vlucht. En het heeft ook wel iets van een bedevaart. Door de woestijn – de testruimte van God – gaat hij naar het gebergte van God, de Horeb. Dat is de plaats waar Israël God kon ontmoeten. De plek waar God zich openbaarde, liet zien…. Dat was al eerder gebeurd in de geschiedenis van Israël. Ik zei het al: het heeft ook iets van een bedevaart. En iets van een proefperiode, zoals ook vaker gebeurde. Israël 40 jaar in de woestijn. Jezus 40 dagen op de proef gesteld, ook in de woestijn. Elia moet terug naar het begin. Hij moet de bevrijding opnieuw beleven en ervaren. De heenreis is een terugreis en de terugreis een heenreis!

En daar in de woestijn en op die Pinksterberg doet hij een wonderlijke ervaring op. Daar ontmoet hij God. God komt voorbij. Nee, niet in de wind, niet in het vuur en ook niet in de storm. Dat zou goed gekund hebben, zo ging dat vaker, dat waren de theofanie-verschijnselen, de manier waarop God verscheen, telkens weer in de geschiedenis. Maar nu niet. Die verschijnselen dienden alleen maar ter opfrissing van zijn geheugen. Hoe God zou kunnen verschijnen. Maar deze keer is het anders. De stem van de stilte doet het ‘m. Een sprekende stilte….. Zo komt God deze keer voorbij. Een stem van een dun zwijgen, van een verfijnde stilte. En daarin ontmoette hij God. Het is dus niet voor niets dat eeuwen later een kerkvader – Ignatius – God altijd ‘de stilte’ noemde. In ieder geval ontmoette Elia God op een andere manier dan hij dacht. Maar hij kon Hem niet ontlopen.. En even later krijgt hij een nieuwe profetenopdracht, waar hij niet onderuit kan…..

Stilte, rust, daar kun je enorm behoefte aan hebben in de gejaagdheid van het leven. In de drukte van alledag en van een grote stad b.v. Zoals we hier op dit uur van de dag bijeen zijn op het Begijnhof. Mensen zoeken stilte, bezinning, inkeer in de drukte van alle dag. Als het allemaal niet meer lukt hoeft het soms even niet meer. Mensen moeten en willen soms even leeg worden van alle ballast van het leven en de soms of vaak zo gek makende wereld. Daarom zongen we dat lied van Sytze de Vries: ‘In de veelheid van geluiden in het stormen van de tijd, zoeken wij het zachte suizen van het woord, dat ons verblijdt.’ Daarom zijn we hier.

Maar stilte heeft meerdere kanten. Het kan ook dodelijk eenzaam zijn, zo hard als graniet. Misschien heeft Elia zich zo gevoeld in 1 Koningen 19, toen hij op de vlucht was voor Achab en Izebel. Wie zal het zeggen? In ieder geval was hij aan het eind van zijn latijn. Het liefst was hij maar dood… Hij is compleet eenzaam. Zo kan het ook gaan in een mensenleven.

Elia moet echter nog verder in 1 Koningen 19. Hij is nog niet klaar. Het karwei is nog niet af. En zoals hij tot drie keer toe dood wenste, tot 3 keer toe dacht dat God voorbij kwam (in die wind, in die storm of in het vuur), zo krijgt hij een drievoudige opdracht: terug naar de woestijn van Damascus, terug naar het leven; een nieuwe koning zalven en Elisa als je opvolger zalven. Het werk en het leven gaan door. Daar mag je op vertrouwen. Je blijft niet alleen over, nee 7000 (een ontelbare volheid) zal ik er over laten die de knieën niet voor Baal zullen buigen. Niet jij in je eentje blijft over, maar 7 keer duizend….. Daar zal Hij voor zorgen. Kijk daarom alleen niet teveel naar jezelf. Maar ook om je heen.

De kunstzinnige creatief therapeute en dichteres Emmie Brederveld dicht in haar gedicht ‘Elia’ bij 1 Koningen 19:

met de dood op je hielen
in de woestijn beland
niet langer gelovend
dat God antwoord zal geven
in vuur uit de hemel
of stromende regen
twijfelend aan je verstand
uitgeput en zonder hoop
liever dood willen zijn
teleurstelling en pijn
omdat jouw heden
nooit hof van eden
noch koninkrijk van God zal zijn
jij kunt het niet maken
je godvergeten ogen
en oren houd je dicht
breed uitgemeten eigen
onvermogen
verduistert alle licht
maar dan opnieuw
Gods stem verstaan
in het suizen van een koelte
waardoor je je geroepen voelt
tot opstaan
krachten verzamelen
verder gaan.

God komt voorbij. Soms. Even. Dan in de wind, in een vuur of in een storm. Maar soms ook in de stilte. Misschien wel vandaag. ‘Mijn ziel is stil tot God mijn Heer. Hij is mijn heil, mijn rots, Hij laat ons niet vallen.’ Dat we dat maar mogen horen en ontdekken in die sprekende stilte…. Opstaan, krachten verzamelen en verder gaan. Van het Begijnhof die drukke wereld in…..

Lof zij de Vader
in de Zoon
door de Heilige Geest.

Amen.

Plaats een reactie