ds. Klaas de Vries (Amsterdam): “Een luisterend hart”, n.a.v. 1 Koningen 3: 5-15

*  Alle-Dag-Kerk Amsterdam, Middagpauzedienst 18 november 2020  *

Voorganger: ds. Klaas de Vries (Amsterdam)

Thema meditatie: “Een luisterend hart, n.a.v. 1 Koningen 3: 5-15

Nog 63 nachtjes slapen. Dan is het 20 januari. De inauguratie van de Amerikaanse president. En hoewel niets tegenwoordig zeker is, waag ik toch de voorspelling dat het Joe Biden zal zijn. Alle strijd en geschreeuw rond de uitslag zal tegen die tijd hopelijk verstomd zijn. Zodat president Biden alle rust heeft voor het aanvaarden van zijn ambt. Hoe zal hij het gaan doen? Dat weten we niet. Ik las dat hij regelmatig naar de kerk gaat. Zou dat zijn omdat hij al veel heeft meegemaakt? Vroeg in zijn leven kwamen zijn vrouw en een dochtertje om bij een auto-ongeluk. Later moest hij ook één van z’n zoons begraven. Hij heeft ervaren hoe klein en kwetsbaar een mens kan zijn.

Dat besef leeft ook bij Salomo. Er is een belangrijk verschil tussen Salomo en Joe Biden. Biden is 78 als hij president wordt. Salomo was waarschijnlijk begin twintig toen hij ko­ning werd. Hij heeft nog niks meegemaakt. Zijn vader David had een lange leerschool gehad. Herdersjongen. Vechten met de reus Goliath. Vluchten voor Saul. Leiding geven aan een flinke groep mannen. David had ervaring opgebouwd.
Salomo is maar een huismus, een salonjonker. Zijn eerste publieke daad na zijn troons­bestijging: een groot offer brengen aan de Heer. Duizend brandoffers. Niet voor de bühne, zoals Amerikaanse presidentskandidaten in verkiezingstijd voor het oog van de camera’s naar de kerk gaan. Nee, Salomo laat zien wat er in hem leeft. Een brandoffer is namelijk een teken van volkomen overgave en toewijding aan God. Dit is wat ik wil’. Zo begint Salomo. En dan verschijnt God in die droom. Salomo mag een wens doen.
Stel je voor! Wat zou jij vragen?
Salomo zegt:ik ben nog zo jong en heb geen ervaring. Ik sta nu voor de taak uw uitverkoren volk te leiden, een volk zo talrijk dat het niet te tellen is. Salomo is onzeker. ‘Kan ik dat wel?’ Daarom de vraag: Schenk uw dienaar een opmerk­zame geest… Letterlijk: een luisterend hart. Dat is wijsheid: luisteren met je hart. Meer dan oren die horen. Meer dan een hoofd vol hersens die registreren, analyseren, ontleden en argumenteren. Een luisterend hart.
Allereerst nodig om Gòd te begrijpen. Een luisterend hart zoekt naar Gods karakter, zijn bedoeling. Niet alles staat zwart op wit. Wijsheid is leren aanvoelen waar het God om gaat.
Een luisterend hart heb je ook nodig in het omgaan met mensen. Niet alleen zien wat ze dóen. Niet alleen horen wat ze zèggen. Niet alleen lezen wat ze schríjven of posten.

Maar door hun gedrag en woorden en schrijfsels heen luisteren naar henzelf. Luisteren met je hart is je echt verdiepen in de ander. Niet afgaan op je eerste indrukken. Proberen los te komen van je sympathie of antipathie. Van je vooroordelen. Om hem of haar recht te doen. En niet meteen met je oordeel klaar te staan.
Als treffend bewijs daarvan volgt het verhaal over twee jonge vrouwen die bij koning Salomo hun zaak komen bepleiten. Ze hebben allebei een baby gekregen. Maar één is doodgegaan.
En nu maken ze ruzie om het levende kind. ‘Het is van mij!’ ‘Nee, van mij!’

Salomo moet rechtspreken, de knoop doorhakken. Wat gaat hij doen? Om te beginnen neemt hij deze vrouwen serieus. Dat spreekt niet vanzelf. Het zijn namelijk twee hoeren. Twee vrouwen die werken in de prostitutie. En met de nek worden aangekeken. De verachte onderklasse. Moet de wijze koning zijn kostbare tijd aan dat soort mensen verdoen? ‘Zoek het lekker zelf uit, wegwezen!’
Maar Salomo gaat niet af op vooroordelen. Hij verdiept zich echt in die vrouwen.
Wie heb ik hier voor me? Wie zou de echt moeder van het levende kind zijn? Je ziet hem uiterst geconcentreerd kijken en luisteren. Wat zeggen ze? En hóe? Welke intonatie? Hoe kijken ze erbij? Wat zegt hun lichaamstaal?
Door te luisteren met zijn hart, gaat hij voelen wat hen drijft. Is het wanhoop, jaloezie? Speelt ergens het moedergevoel?
Zo komt hij tot een even gruwelijke als briljante oplossing, die de ware moeder aan het licht brengt.
U mag het thuis nalezen in het vervolg van 1 Koningen 3. Het volk kreeg groot ontzag voor Salomo. “Ze begrepen dat hij recht sprak met goddelijke wijsheid ”.

Precies: goddelijke wijsheid. Wijsheid van boven. Van nature heb je geen luisterend hart. Het moet je echt gegeven worden. Salomo vraagt erom.
Waarschijnlijk doen u en ik daar ook goed aan. Onze tijd heeft het hard nodig. Niet snel met je oordeel klaar staan. Nadat je oppervlakkig iets over iemand hoort, ziet of leest. De hele persoon voor je zien. Vragen stellen. Doorvragen. Naar zijn verleden, zijn intenties, zijn context. Om te weten wie iemand is. Aan te voelen wat hij of zij ten diepste bedoelt.

Vraag erom. God belooft het ook.

In Jakobus 1: Komt iemand wijsheid tekort? Vraag God erom. Hij zal u zonder voorbehoud wijsheid geven.

Vooral in de persoon van Jezus Christus doet Hij dat.

Jezus is aan ons gegeven als bron van wijsheid, waarheid en gerechtigheid.

Laten we bidden.

Plaats een reactie