ds. Marleen Blootens: ‘Met stomheid geslagen’ n.a.v. Lucas 1: 5-25

*  Alle-Dag-Kerk, 2 december 2015  *

Voorganger: ds. Marleen Blootens, Amsterdam

Met stomheid geslagen’ n.a.v. Lucas 1: 5-25

Zacharias en Elizabeth. De realist en de dromer.

Zacharias is een realistische man. Sommige dingen zijn in het leven kraakhelder. Je weet wat je kan verwachten. Als je geen kinderen hebt, hoor je er niet helemaal bij. Dat heeft Zacharias ondertussen wel in de gaten. Hij maakt zich wel zorgen over Elizabeth. Hij had gedacht dat het minder erg zou worden, die vrouwen die zo over haar roddelen nu ze te oud is om kinderen te krijgen. Maar soms komt ze terug van de markt en dan heeft ze die blik in haar ogen. Aan één blik heeft hij genoeg om te weten wat er is.

Elisabeth is de dromer van de twee. Ze weet wel dat Zacharias gelijk heeft als ze somber is. Ze hoort het hem zeggen: Pfff, wat is dat toch met vrouwen! Ik ben zo blij dat ik een man ben. Maar hij heeft wel makkelijk praten. Voor hem heeft iedereen respect, hij is een man met een functie. Maar als zij voorbij loopt, stoppen de vrouwen met praten. Ze fluisteren. Ze zou zo graag erbij horen. Het went niet om anders te zijn.

De realist is helder over wat je wel en niet van het leven kan verwachten.
De dromer blijft hopen op wat er mogelijk is – ook als het onmogelijk lijkt.

Toen ik als meisje van 19 in Amsterdam kwam wonen, werd mij de realiteit van de stad uitgelegd in een paar basisregels.
1. Doe 2 sloten op je fiets.
2. Ga niet in je eentje door het park als het donker is.
En, zeiden sommigen ook nog, je moet de mensen niet te veel aankijken. Dan zien ze meteen aan je dat je nieuw bent en dan kan je de gekste dingen naar je hoofd krijgen. Het was net voor de komst van de mobiele telefoon. Ik denk dat deze basisregel nu niet meer nodig is. Bij de tramhalte kijkt iedereen nu gewoon naar zijn telefoon.

Misschien ben ik toch meer een dromer, zo serieus neem ik deze basisregels niet. Zo vaak wordt mijn fiets helemaal niet gejat. En als ik de mensen vriendelijk aankijk, glimlacht iedereen terug is mijn ervaring. Ik kan me voorstellen dat dat niet zo realistisch is. Misschien hebben sommigen van ons een heel ander verhaal over hoe mensen naar je kunnen kijken. Vorige week vertelde een Marokkaans meisje uit deze buurt aan mij hoe de meiden bij haar op school naar haar kijken. Alsof ze misschien wel een bom in haar zak zou hebben onder haar sluier.
Is dat realistisch of is dat een nachtmerrie? Een boze droom? De realist en de dromer – we zijn soms de één, soms de ander. Een Zacharias of een Elizabeth.

Elizabeth wordt raar aangekeken omdat ze geen kinderen heeft. Het verhaal van Zacharias en Elizabeth lijkt op het verhaal van Abraham en Sara. Ook zij kregen in eerste instantie geen kinderen, ook al had God het wel beloofd. En ook Rachel, de geliefde vrouw van Jakob moest jarenlang wachten voordat zij kinderen kreeg. Zo kan ik er nog een aantal noemen. Ze durfden het bijna niet meer te verwachten. Zacharias heeft de hoop allang opgegeven, want ze zijn te oud.

Elizabeth en Zacharias zijn mensen met een verlangen dat nooit is vervuld en dat doet pijn. Dat is een verdriet dat blijft, zeker nu er al mensen om hun heen kleinkinderen beginnen te krijgen. Het is een open wond, kinderloosheid. Een gebed waar God geen antwoord op heeft gegeven.

Wie van ons leeft er niet met een onvervulde droom? Met onze gebeden die maar niet verhoord worden? Misschien herken je je wel in de schaamte die Elizabeth voelt. De schaamte die we voelen door wie we zijn in de ogen van iemand anders. Tot zover is het verhaal van Elizabeth en Zacharias niet zo verrassend, maar vooral herkenbaar.

Het onverwachte van dit verhaal zit ook niet in die engel. Die engel met wie Zacharias ineens oog in oog staat. De engel die zich ergert aan het kleine geloof van Zacharias en hem daarom de mond snoert.

Het onverwachte is hoe God zich verbindt aan Zacharias en Elizabeth. Hij geeft hen een belangrijke rol in zijn komst naar de wereld. Gewone mensen met onvervulde verlangens krijgen een onvergetelijke plek in het grote verhaal van God en mens. Daar zit de onverwachte wending. God is ver weg, maar tegelijkertijd oneindig dichtbij.

De komst van Jezus is de vervulling van Gods belofte, zo geloven we. En daarin betrekt hij het alledaagse leven van Zacharias en Elizabeth. Het verlangen van Elizabeth, haar droom van een kind, is door God gezien. Zij gelooft dat er iets onverwachts kan gebeuren dat met God te maken heeft en het gebeurt. Niet voor niets moeten zij hun kind Johannes noemen, wat betekent God is genadig.

Je zou het misschien nooit verwachten – maar als God zo dichtbij Elizabeth en Zacharias kan zijn, zo dichtbij kan God ook bij ons zijn..

De realisten onder ons verwachten misschien niet meer dat God dichtbij ons verschijnt. Zacharias verwachtte niet dat God hem een kind zou geven. Niet omdat hij niet in God geloofde, hij was zeer gelovig, maar gewoon omdat Elizabeth te oud was. Zo zijn de dingen nou eenmaal. Ik denk dat iedereen Zacharias wel begrijpt. Zelfs niet toen hij zo dichtbij God was in de tempel, oog in oog met een engel, zag hij hoe het leven ook heel anders kan gaan verlopen dan je verwacht. Met stomheid geslagen verlaat hij de tempel.

Het lijkt realistisch om te denken dat God misschien wel wat beters te doen heeft dan zich met onze alledaagse vragen bezig te houden. Maar Zacharias wordt met stomheid geslagen omdat hij God onderschat. God is ver weg, maar tegelijkertijd dichterbij dan je durft te verwachten. Dat geldt niet alleen voor Zacharias en Elizabeth, maar ook voor ons.

De hoop van Advent is dat God in onze wereld verschijnt. Onverwacht, zomaar ineens. Ook hier in de stad. Ook bij u, bij jou. Het verhaal van Zacharias en Elizabeth vertelt ons hoe God weet waar het leven pijn doet. Waar onze verlangens niet vervuld zijn en waar de schaamte huist. Elizabeth weet precies waar het over gaat, deze geboorte van Johannes, als ze zegt: De Heer heeft zich mijn lot aangetrokken.

Dit is het goede nieuws dat Elizabeth hoort, ook al is Zacharias met stomheid geslagen. De Heer trekt zich ons lot aan. De Heer trekt zich het lot van de wereld aan. Heel onverwacht in de geboorte van een kind.

Deze periode van Advent is een uitnodiging. De uitnodiging weer wat meer te durven dromen. Om wat minder naar jezelf te kijken met de ogen van de bittere realiteit en wat meer te verwachten van God. Om te luisteren naar onze verlangens. Om ruimte te maken in onszelf voor het onverwachte. Om te hopen op dat wat je soms bijna niet meer gelooft. Om zo je ogen te openen voor de realiteit van God. De realiteit dat God onder ons is en onverwacht laat merken dat Hij zich ook jouw en mijn lot aantrekt.       Amen

Reactie ( 1 )

  1. Beantwoorden
    Hilda de Haan says:

    Dank je wel Marleen, wat mooi geraakt, aan de pijn, zo duidelijk open en bloot. Ik hou van die lev ! En dan een onverwacht cadeau uit de hemel….
    Ik wens jou en je gezin een warme komende tijd van Advent ,

Plaats een reactie