ds. mr. Hans van Ark (Wapenveld): ‘De vrouw van Noach’, n.a.v. Genesis 7: 13

*  Alle-Dag-Kerk Amsterdam, Middagpauzedienst 16 oktober 2019  *

ds. mr. Hans van Ark (Wapenveld)

De vrouw van Noach‘, n.a.v. Genesis 7: 13

 

Gemeente van Jezus Christus,

De eerste keer dat ik ontdekte dat we de naam van de vrouw van Noach niet kennen (dat echt nergens in de bijbel haar naam genoemd werd) was bij de geboorte van onze eerste dochter.
Ik had zelf de hele bijbel al rond gespeurd. Ik had het nog gevraagd aan iemand met grote bijbelkennis, maar ook die kwam tot de conclusie: ‘Nee, de vrouw van Noach heeft in de bijbel echt geen naam.’

Dat is nou toch jammer. Want als dominee …. van Ark voel ik me natuurlijk erg verwant met Noach…. van Ark. En hoe mooi zou het geweest zijn als onze dochter dan naar de vrouw van Noach genoemd kon worden. Maar helaas.

Iemand suggereerde nog: ‘Noem haar dan naar die beroemde Franse maagd, de maagd van Orleans, die heet ook Arc: Jeanne d’Arc!’ Maar die kwam op haar negentiende op de brandstapel terecht, dus dat leek me niet zo’n goed idee.

De vrouw van Noach is naamloos. Dat is vreemd, want deze vrouw was destijds één van de acht overlevenden van een enorme natuurramp die deze wereld trof. De hele mensheid verdronk, zo lezen we in Genesis 8 en 9. Slechts acht mensen werden behouden: Noach, zijn vrouw en hun drie kinderen met aanhang.
Van die acht hing de toekomst van de mensheid af. Maar ja, ze blijft naamloos, niet meer dan een figurant in het hele verhaal, iemand in de marge.

Geldt voor ons allemaal. Je kunt als mens wel een hoge dunk hebben van jezelf, maar wat stel je nou helemaal voor? Ben je niet allemaal figurant op het wereldtoneel samen met 7,7 miljard andere wereldbewoners?
Daarom zoomen we vanochtend in op dat naamloze leven van de vrouw van Noach. Misschien kunnen we nog wel iets van haar leren…. voor ons eigen leven.
Haar man Noach was, zo lezen we in Genesis 6 vers 9, een rechtschapen man, een man die genade vond in de ogen van God. Dit in tegenstelling tot de rest van de wereldbevolking, die er in die tijd een potje van maakte en zich misdroeg. (Genesis 6 vers 1)

Ik denk wel eens: ‘Zou God ook spijt hebben, als Hij naar onze wereld van nu kijkt? Uw en mijn wereld, waarin mensen zich nog steeds misdragen…. Een aarde die veel te vol wordt, een wereldbevolking die van 7,6 miljard volgens de prognose zal doorgroeien naar 11 miljard. Hoe krijgen al die mensen straks te eten, waar moeten ze wonen? Hoeveel energie gaan al die mensen verbruiken? Wat betekent dat voor de klimaatverandering?’
Het zijn de vragen waar wij in onze tijd mee tobben.
Maar zijn het ook de vragen waar God mee zal tobben? Is dit anno 2019 nog de wereld die Hij ooit bedoeld had?

Dan ziet God Noach en zijn vrouw en hun drie zonen. Hij zegt: “Ze zijn rechtvaardig in Mijn ogen. Deze zal ik redden, de rest niet.”

Nog een keer naar onszelf toe: Als God ons zou zien in deze tijd, zou Hij dat ook van ons denken: ‘Die mensen daar in de Alle-Dag-Kerk, die zal ik redden. Want alleen zij zijn rechtvaardig in Mijn ogen’ ?
Of hebben we dan nog huiswerk te doen?

God zegt: “Bouw een ark, Noach. Bouw een ark op het droge.”
Hoeveel mensen zullen er, terwijl Noach hard aan het werk was, bij zijn vrouw gekomen zijn met de vraag: “Die man van jou, verder nergens om, is die wel helemaal goed?” En hoe lang zou het geduurd hebben, voordat haar beste vriendin haar influisterde: ‘Moet jij wel bij Noach blijven? Is je man geen godsdienstfanaat aan het worden? Kijk, dat ie rechtschapen is en onkreukbaar, dat is fijn, doe mij zo’n man. Maar dit is niet gezond meer, ook niet voor jou en zeker niet voor je kinderen.’

Die vrouw van Noach moet aan het twijfelen zijn gebracht. Dat kan niet anders. Zij moet gedacht hebben: ‘Tja, als die mensen gelijk hebben, wat doe ik mijn kinderen aan, en mijzelf,’

Ze moet getwijfeld hebben …. En dan komt de dag waarop Noach zegt: “Vrouw, we gaan; we gaan die boot in.”
Dat moet het ultieme moment geweest zijn, waarop ze gedacht heeft: ‘Nu is-t-ie echt gek geworden …….’ Maar integendeel, wat gebeurt er, wat doet ze? Ze gaat! Ze gaat!

Ik moet denken aan mijn moeder. Ze had haar hele leven gezegd dat ze nooit, maar dan ook nooit naar een verpleeghuis wilde, als ze ooit zou gaan dementeren. Ze was daar heel uitgesproken over en zei dan: “Dan heb ik nog liever dat je me uit het raam …..” nou ja, ik zal maar niet zeggen wat ze precies zei.
Maar toen kwam de dag dat ze met mijn vader en ons aan tafel zat en dat ze te horen kreeg, dat ze opgenomen moest worden. Maar ze zei: “Als jullie willen dat ik ga, dan ga ik.” En ze ging en kwam nooit meer thuis.
Mijn moeder was bepaald geen volgzame vrouw. Toch ging ze. Zoals de vrouw van Noach ging …. Dit is geen slaafse volgzaamheid. Dit is niet: ‘Mijn man Noach zegt het en ik gehoorzaam.’
Dit is heel wat anders. Dit is: ik snap helemaal niks van de weg die ik nu moet gaan, maar als dit mijn weg is, dan ga ik, met Gods hulp.

Niet alleen Noach was een rechtschapen gelovig mens, zijn vrouw was het ook, anders had ze die stap de boot in nooit gezet. Je weet als mens vaak niet waarom je een bepaalde weg in je leven moet gaan. Je snapt er soms niks van. En toch kun je dan zo’n weg wel gaan. Net als de vrouw van Noach. Met een geloofsbelijdenis op je lippen: Omdat mijn hulp is in de naam van de Heer, die hemel en aarde gemaakt heeft en die niet loslaat wat hij met mij begonnen is, nooit!
Daarom gaat zij die weg. Als wij soms wegen moeten gaan, waar je niks van begrijpt, waarvan je zegt: “Ik begrijp Gods bedoeling echt niet. Maar als het moet, dan ga ik, vol geloof en vertrouwen, want ik weet: ik ga niet alleen.”

Ziehier les 1 van de vrouw van Noach.

Het water valt, akte twee.

De sluizen van de hemel staan open. In de ark zitten een paar kleine patrijspoortjes …. De vrouw van Noach kijkt naar buiten. Alles is weg. Haar huis, haar spullen. Haar vriendinnen zijn verdronken. Niets meer, helemaal niets meer. Alleen die eindeloze watervlakte. Ze vraagt zich af: ‘Heb ik dit wel goed gedaan? Was dit wel de juiste keuze?’

Zoals wij mensen vaak terugstaren op ons leven en denken: ‘Heb ik dat nou wel goed gedaan? Had ik toch niet anders moeten kiezen?’
De vrouw van Noach heeft heimwee.
Wij mensen hebben heimwee. Ik ook naar vroeger, vroeger was toch het allemaal beter, denk ik ……

Toon Hermans schreef een gedichtje over heimwee:

Alles is heimwee
Wolken en water
Alles is heimwee,
Naar vroeger, naar later.
Maar vroeger is over,
en later een ster,
gisteren is oud
En morgen nog ver

Vroeger is over! Let op, dat je niet zo bezig bent met het verleden, dat je niet meer toekomt aan het heden, laat staan aan de toekomst. Dan is die toekomst zo ver als een ster, zegt Toon Hermans…. Haar man kijkt niet terug, hij heeft geen last van heimwee. Noach leeft in die ark helemaal in het heden. Hij is er druk met z’n beesten, hij onderneemt actie, zegt tegen zijn vrouw: “Ik ga de raaf loslaten, kijken wat er gebeurt.”
“Heeft geen enkele zin,” zegt ze … zoals alleen vrouwen dat kunnen zeggen. “
Komt niks van terecht.” En, ja hoor, de raaf komt onverrichterzake terug.
Hm, zie je nou wel.” zegt ze snoevend, zoals alleen vrouwen dat…….
Ik ga toch ook nog een duif loslaten,” zegt haar man eigenwijs. Ook de duif komt onverrichterzake terug.
Vrouw Noach, nou ja, u snapt inmiddels al wel hoe ze reageert.
Ik probeer het nog een keer,” zegt Noach. Hij geeft niet op, hij blijft bezig in het heden en niet met het verleden, we moeten verder!
En dan opnieuw, zeven dagen later komt deze duif terug met een takje in zijn bek. Teken van dat het water zakt en er weer leven is!

De les
Blijf niet hangen in het verleden.
Koester je mooie herinneringen, maar blijf er niet in hangen.

Huub Oosterhuis schreef een tekst naar aanleiding van Jesaja 43 en die gaat zo:

Blijf niet staren op wat vroeger was.
Sta niet stil in het verleden.
Ik, zegt Hij, ga iets nieuws beginnen
het is al begonnen, merk je het niet?

Dat is wat Noach hier zijn vrouw voordoet. Bezig blijven, in het heden, vooruitzien naar de toekomst. Niet zeggen ‘Het wordt nooit meer wat.’ Ook niet als je ernstig ziek bent. Ook niet als je 85 wordt. Maar in het heden zoeken naar de mogelijkheden van vandaag. En naar de onverwachte momenten.
En weet u wat het is? Noach was ook nooit zo ver gekomen zonder die vrouw van hem. Die vrouw was goud waard. Eerherstel voor deze vrouw.
Waarom weet ik dit zo zeker:

Spreuken 31
     Een sterke vrouw, wie zal haar vinden
     Ze is meer waard dan edelstenen  (schat hoor je dat)
En dan komt het:
     Haar man vertrouwt op haar en zal daar rijkelijk bij winnen

Stap aan boord met Hem. Denk aan de levenslessen van de vrouw van Noach …

Blijf niet hangen in wat voorbij is. Kijk vooruit naar wat Hij beloofd heeft. Durf in je eigen leven nieuwe stappen te zetten. Stap van boord en zet je voet op vaste grond. Dat is de opdracht voor ieder mens in deze kerk, God en Zijn zoon Jezus roepen ons bij onze naam.

Met dank aan de vrouw van Noach.

Amen

Plaats een reactie