ds. Pieter Masmeijer: ‘Open en Eerlijk’ n.a.v. enkele verzen uit Openbaringen 3

*  Alle-Dag-Kerk, 19 augustus 2015  *

Voorganger: ds. Pieter Masmeijer, Zegveld

‘Open en Eerlijk’ n.a.v. enkele verzen uit Openbaringen 3

Gemeente, luisteraars,

Ik heb het gevoel dat het laatste Bijbelboekje zo langzamerhand aan de aandacht dreigt te ontsnappen. De Openbaring van Johannes, je hoort er bijna nooit meer iets over. Even was er een opleving 15 jaar geleden bij de eeuwwisseling – maar dat vond ik niet geweldig positief – De Openbaring van Johannes werd toen her en der weer aangegrepen als het boek van de voorspelling over het einde der tijden. Maar het is niet een boek van de voorspellingen: het is een boek van de onthulling. Het Griekse woordje Apocalyps betekent onthulling. De kerken hebben zich de Openbaring een tijd lang laten ontnemen door de sekten en de splintergroepen en de eindtijdpredikers. Amerikanen waren daar heel sterk in, Hall Lindsey was zo’n figuur. Als er in een van de visioenen van Johannes over de hoer van Babylon werd gesproken, wees hij gelijk naar Rome! Sprak Johannes over een sprinkhanenplaag in zijn visioenen, dan waren dat de helikopters boven Vietnam. O, de wereld loopt op z’n eind. De kerken gingen daar niet geheel in mee, maar het boek Openbaring, het maakte ons kopschuw. En nu ligt het in de marge.

Maar, lieve mensen, het is juist een boek dat zo dichtbij ons staat. Allereerst omdat het zo concreet historisch is aan te wijzen. In het jaar 93 van onze jaartelling werd Johannes als leider van de Christelijke gemeente van Jeruzalem naar Rome gekidnapt, aldaar gemarteld en verbannen naar het toen gruwelijke rotseiland Patmos in de Egeïsche Zee. Wat was er gebeurd? Toen keizer Domitianus Jeruzalem bezocht moesten de onderdanen allemaal op de grond vallen en roepen: ‘Ceasar, Deus est’ (de Keizer is God) Johannes had als leider van de volgelingen van Jezus, natuurlijk gezegd: “Lieve mensen, daar beginnen we niet aan. Wij hebben maar èèn God voor wie wij knielen en de keizer zeggen we gewoon goeiendag!” Patmos was een dumpeiland voor lastige figuren en criminelen. De keizer dacht: ‘er is daar niks te eten ze maken elkaar wel af, we zien ze nooit meer terug.’ Johannes was daar, naar mijn gevoel ook wel bang voor. Hij deed er alles aan om op de been te blijven. Ging dromen dromen en visioenen zien. Die hem ook nog angstig maakten bovendien. Aan het begin van de Openbaring hoort hij een overweldigende stem: er doemt zich een lichtende figuur aan hem op, wit en goud en Johannes zegt: ‘Ik viel als dood voor zijn voeten.’ Maar hij was bij de Bijbel opgevoed: de schriften van de profeten Ezechiël en Jesaja bijvoorbeeld, en hij voelde al snel: dit komt van de overkant, dit is niet mijn droom dit is om mij op de been te houden en de stem zegt: ‘Kijk Johannes, kijk wat ik in mijn handen heb: sleutels! Ik heb de sleutels van het dodenrijk en niet Domitianus!’

En dan weet Johannes ook wat hij op dat gruwelijk rotsachtige eiland moet doen om zijn leven te redden. Een boek schrijven voor de eerste gemeentes van Christus, 7 worden er genoemd een prachtig veelzeggend getal en al die gemeentes krijgen dat boek met die 7 hoofdstukken – ze moeten allemaal door allen gelezen worden, niets wordt verdoezeld en Johannes heeft het schitterend op een rijtje, kent zijn gemeentes van haver tot gort en OPEN EN EERLIJK, stelt hij alles aan de orde. Een jonge man, zeker ook een crimineeltje of een Jezus’ fan, die goed kan schrijven zet het op perkament en volgens de Byzantijnse ikonen houdt Johannes zijn hoofd schuin omhoog en worden de visioenen hem ingefluisterd. En ook prachtige zinnen en beelden om hem op de been te houden: Zoals weer die overweldigende stem: Johannes, als alle deuren op aarde voor je gesloten worden, open ik voor jou een deur naar de hemel. Een prachtige tekst, ook voor U en mij, ook voor hier en nu. Want Johannes mag dan een blik in de hemel slaan, vrede en lofprijzing: een eenheid rondom de troon van God. Maar zijn boek is een OPEN EN EERLIJK boek aan de zeven gemeenten.

Die prachtige figuur die tot Johannes spreekt, wordt de ‘Ben Adam’ genoemd, de Mensenzoon, betekent dat, zo noemt Jezus zichzelf ook, Hij moet het dus wel zijn. Tegen Laodicea zegt de Mensenzoon: ‘Ik weet jullie werken, dat jullie koud nog heet zijn, jullie zijn lauw: ik gruw ervan’. Ik heb die Griekse woordjes nog eens bekeken ze zijn in onze Bijbels wel heel mild vertaald. OPEN EN EERLIJK: daar gaat het Johannes en de Mensenzoon om. Ik vind ‘jullie zijn heet noch koud’ een rare vertaling van die Griekse woordjes. Er staat jullie zijn: οΰτe Ψυχρός – zonder “psychros”, dat voelt u wel daar zit het woord ‘psyche’ in. Zonder psyche zijn jullie, zegt de Mensenzoon, ontzield zijn jullie, levenloos, de fut is er volkomen uit….Over OPEN EN EERLIJK gesproken. Het andere Griekse woordje is Ϛεστός, jullie zijn zonder ‘Tzestos’ , dat betekent letterlijk, jullie zijn zonder kookpunt! Er borrelt nooit meer wat bij jullie omhoog van vurigheid en geestkracht, jullie zijn Xƛıaρòç – laf of flauw betekent dat; een blasé gemeente zijn jullie geworden: OPEN EN EERLIJK, de vinger op de zere plek. Dit is gericht aan Laodicea, maar al die gemeenten moeten het lezen. Is het ook voor u en mij? Ik kom hier zo maar een keer langs en moet het mezelf vooral voorhouden. Maar u hoort het mee en wie zijn wij om te zeggen: ‘ik ben niet van Laodicea.’

De Mensenzoon heeft dit nog niet gezegd of hij opent zijn armen: nee, geen evangelisch sausje dat alles weer dichtsmeert. Maar Hij kan niet anders. Hij doet de deur van zijn kant nooit dicht. Hij komt dan zelf wel vaak voor een dichte deur, maar hij zegt tegen Laodicea: ‘Zie ik sta aan de deur en ik klop’ . Ik hunker er naar om bij jullie te wonen. Jullie die leven in de verdrukking van jullie tijd – vervolgt en verdreven door welvaart en geloofsvervlakking: ik wil bij jullie wonen in die verdrukking. Zo is hij ook de Mensenzoon die bij de mensen met tranen wil zijn, de Apocalyps is een tranenboek, die tranen zijn er en ze worden ook nog van de ogen afgewist, zo is God, zo is Jezus, de Mensenzoon. Onthullend is dat! In het jaar 96 van onze Jaartelling wordt keizer Domitianus door zijn eigen lijfwachten afgeslacht en in de verwarring kunnen de vrienden van Johannes hem bevrijden: de tranen worden van de ogen afgewist. De Openbaring geeft ons een ‘view in heaven’ en daarom is het een boek dat de hoop levend houdt en op poëtische wijze vol symboliek ons boven de armzalige werkelijkheid uittilt, maar ook stimuleert om daarin onze plaats in te blijven nemen, in Gods Naam.

Amen

Plaats een reactie