ds. Ruurd van der Weg (Uithoorn): ‘Kort lontje of lange adem?’ n.a.v. 2 Petrus 3: 1-8 en Prediker 9: 7-10

*  Alle-Dag-Kerk, Middagpauzedienst 27 december 2017 (Oudejaarsdienst)  *

Voorganger: Ds. Ruurd van der Weg, Uithoorn

Kort lontje of lange adem? N.a.v. 2 Petrus 3: 8-13 en Prediker 9: 7-10

Zo ongeveer sinds de opkomst en ondergang van Pim Fortuyn heb ik het gevoel dat we leven in het tijdperk van het ‘korte lontje’. In allerlei opzichten. Op bijna alle levensgebieden zijn de lontjes kort. Je zou het ook ‘emotionalisering’ kunnen noemen. Mensen laten zich gemakkelijker en gretiger dan ooit meeslepen door hun gevoelens en ventileren dat ook direct op Facebook of Twitter. Ze laten zich de kaas niet van hun brood eten, ze komen voor zichzelf op, assertief, agressief soms, licht ontvlambaar. Hoog laaien de emoties op, maar ze zijn ook weer snel uitgedoofd, tot de volgende hype zich aandient. Nu vormen emoties vaak niet het meest betrouwbare kompas, de naald wijst nu eens de ene, dan weer de andere kant uit. En emoties hebben ook altijd iets van: ik wil nu, direct, onmiddellijk, stante pede dat er iets met mijn boosheid, (morele) verontwaardiging en afkeuring gebeurt, want…. daar heb ik toch recht op? Terwijl ik dan vaak denk: iets meer zelfbeheersing, gezond verstand, wijsheid en bezonkenheid zou wel schelen… Je hoèft niet altijd te uiten wat je voelt, je kunt er ook veel schade mee aanrichten…

Door de snelle en ongeduldige korte lontjes dreigen we te vergeten dat de dingen een duur hebben. Dingen, situaties, gebeurtenissen, ontwikkelingen, veranderingen: ze hebben tijd nodig. Democratie is langzaam, de verhoudingen tussen mannen en vrouwen rechtvaardiger maken naar aanleiding van #MeToo kost tijd, de wederopbouw na een ramp, de kloof tussen arm en rijk verkleinen, de opwarming van de aarde afremmen, enz.: je kunt op je vingers natellen dat dat even duurt… Ingewikkelde processen van jaren, van tientallen jaren.

Je merkt het ook in je persoonlijke leven: als je niet meteen een reactie krijgt op je Whatsapp of op je e-mail, dan ga je je meteen ongerust maken of word je al snel ongeduldig, terwijl nog niet zo lang geleden alles nog per brief ging… Ook hier korte lontjes, ongeduld. Sinds de vijftiger jaren is onze spreeksnelheid met meer dan 50% toegenomen! De (stroom)versnelling is tussen onze oren gaan zitten, zodat we zijn gaan geloven dat er overal een snelle oplossing voor is. En o wee, als het iets langer gaat duren… Of als er helemaal geen oplossing voor een probleem is (want niet alles is maakbaar), dan raakt het geduld van veel mensen snel op.

Maar door schade en schande leert het leven ons, dat de dingen een duur hebben. Je hoeft niet alles nu meteen. Je kunt niet alles nu meteen oplossen. En hier wil ik eigenlijk bij uitkomen vandaag, op de drempel van Oud en Nieuw: als er één instantie is die ervaring heeft met de lange duur, met lange adem, dan is het de kerk wel! Ik denk dat we dit besef hard nodig hebben, juist in deze hectische tijd met al die verschillende soorten korte lontjes.

Petrus schrijft er zelfs een brief over, in het jaar 80 na Christus. Binnen het nog jonge christelijke geloof is er een grote stroming met een kort lontje. De aanhangers van die stroming verwachten op hele korte termijn de terugkeer van Christus en ze zijn hevig teleurgesteld wanneer Hij maar niet komt. Ziet u de overeenkomsten tussen toen en nu? Petrus gaat er op een hele mooie manier op in. Hij spreekt over de tijd, over de beleving van de tijd, en over de levenshouding van een gelovige in de tijd. Voor hem heeft de tijd te maken met het geduld, met de lange adem van God Zelf: duizend jaar is als één dag, en omgekeerd – op de eeuwigheid gezien een oogwenk. De grote dag van de Heer komt als een dief, d.w.z. onverwacht, op een onbewaakt ogenblik. ‘Wij verwachten een nieuwe hemel en een nieuwe aarde waar gerechtigheid woont’. Dat is het visioen dat Petrus zijn medegelovigen met het korte lontje voorhoudt. Het duurt nog even, mensen!, zegt hij eigenlijk. Stel je daar nu maar op in. God neemt de tijd, doen jullie dat nu ook maar. Het is een kwestie van lange adem. Blijf niet hangen in frustratie omdat het allemaal niet zo snel gaat, maar leef vanuit het vertrouwen in Gods belofte.

En weet je, jullie kunnen de dag van God bij wijze van spreken ‘bespoedigen’ door ‘heilig en vroom’ te leven. Ouderwets klinkende woorden. Petrus bedoelt zoiets als: als je aandachtig en toegewijd leeft, als je bewust stilstaat bij de dingen, als je bewust probeert je geloof in praktijk te brengen, of zoals Prediker het zegt: als je doet wat je hand vindt om te doen en je doet het met volle inzet, als je zó leeft, dan bespoedig je als het ware de dag van de Heer. Want je bent bézig, in de tijd, met aandacht en toewijding, vanuit vertrouwen, en dan is het net alsof de tijd sneller gaat. De paradox van het leven en van het geloof: als jij vertraagt, gaat de tijd sneller!

En hij eindigt zijn brief met een oproep tot standvastigheid. ‘Laat je niet meeslepen op de dwaalwegen van wettelozen’. Ik zou hier anno 2017 van maken: laat je niet meeslepen door de korte lontjes, door de waan van de dag, door de golven van emoties, door ‘fake news’ (nepnieuws), maar wees standvastig, heb geduld. ‘Groei in de genade en in de kennis van Christus’. Groeien – dat is ook een woord dat met lange adem te maken heeft. Uithouden, standvastig zijn, groeien, een geduld als God Zelf hebben. Tot die levenshouding roept Petrus ook ons op, zoveel eeuwen later.

En dat is echt niet gemakkelijk in een tijd die alle kaarten zet op het hier en nu, op snelle behoeftebevrediging en op directe oplossing van problemen. Maar ik weet zeker, als je hier iets van waar kunt maken in je leven, iets van die lange adem van God Zelf, dat er dan als vanzelf meer rust en aandacht komt, meer diepgang, zodat je niet meer zo kortademig en amechtig langs de oppervlakte scheert.

Dan komt er ook meer ruimte voor het echte, diepe genieten, waar Prediker over spreekt. Het stille genieten van het goede der aarde, in alle eenvoud, niks ingewikkelds, maar ‘back to basics’: met vreugde brood en wijn tot je nemen, vrolijke kleren dragen, een feestelijk geurtje op doen, genieten van het leven met de vrouw of man die je bemint, of, ik vul aan, met familie en vrienden. Als jij geniet, geniet God ook…

Als dat zou kunnen in 2018.
Wat minder korte lontjes, wat meer vertrouwen, aandacht en rust.
Wat meer lange adem.

 

Plaats een reactie