ds. Wim J.W. Scheltens: “Ik wens jullie vrede!” n.a.v. Johannes 20: 19-23

*  Alle-Dag-Kerk, Middagpauzedienst 10 mei 2017  *

Voorganger: ds. Wim J.W. Scheltens, Lunteren

“Ik wens jullie vrede!” n.a.v. Johannes 20: 19-23

Vandaag is het 77 jaar geleden, dat Hitler-Duitsland Nederland binnen viel.
Vandaag is het ook de dag, dat velen naar de Zeeweg in Bloemendaal kwamen voor de jaarlijkse herdenking van ex-politieke gevangenen uit de bezettingstijd. Deze herdenking is per 10 mei 2014 voor het laatst gehouden.
In dat prachtige duingebied van de Kennemerduinen zijn verzetstrijders op aller-wreedste wijze geëxecuteerd, zoals ook op de Waalsdorpervlakte in
Den Haag en op allerlei plaatsen in ons land. Iedere stad, soms iedere wijk, ieder dorp heeft wel een eigen herdenkingsplek, opdat wij niet vergeten, maar waakzaam zijn.

In deze weken tussen Pasen en Pinksteren herinneren we er in de kerk aan, wat Jezus in die tijd na Pasen heeft gezegd en gedaan. En zo lezen we die woorden: “Ik wens jullie vrede”. Die wens kan als wensdenken overkomen. Als je ziet wat de Jodenvervolging en de jacht op verzetsstrijders aan dood en verderf hebben gebracht. Toch raad ik u aan om de betekenis van Jezus’ wens voor vrede niet weg te strepen tegen de ernst van gruwelijk oorlogsgeweld. Als Jezus zegt: “Ik wens jullie vrede”, zegt Hij dat , terwijl de deuren dicht zijn – angst voor de boze buitenwereld – een grimmige sfeer! Waar kennen we dat van: deuren dicht en stil zijn zodat je niet wordt gehoord?

Laten we de ernst en de sfeer van de situatie waarin Jezus verschijnt serieus nemen. En dan bedenken, dat Jezus niet alleen dingen heeft gezegd maar ook verzoening heeft volbracht. Dat laat ons zien, waar het Hem om gaat!
Het gaat Hem om vrede met jezelf en met de ander vanuit respect voor de ander en een gezamenlijk te beleven vrijheid. Want vijanddenken is Hem vreemd. Dat blijkt wel uit de radicale uitspraak: ‘Heb je vijanden lief!’. Weet u, dat mensen die in een haatcultuur opgegroeid zijn, onder de indruk kunnen komen van deze voor hen volstrekt onbekende en dus fonkelnieuwe wijsheid?

Er is nog iets wat ons te denken mag geven. In het Oranjehotel, de straf-gevangenis in Scheveningen, is vaak gedacht aan de vrede van Christus. Velen hebben in dat Oranjehotel gebeden met medegelovigen, maar ook met medegevangenen die nog nooit gebeden hadden. Dat was een bemoediging, juist omdat het een contrast vormde met het meedogenloze geweld en de daarmee samenhangende angst. Ik wil u iets voorlezen uit een brief van
Thies Jan Jansen, een neef van mijn schoonvader in het Oranjehotel, omdat verraad een einde maakte aan zijn verzetsactiviteiten. Hij ligt begraven op de Erebegraafplaats in Bloemendaal en in Weiwerd bij Delfzijl is een straat met een plaquette naar hem genoemd. Hij schrijft: “Deze morgen om half zes word ik gewekt om me aan te kleden en als jullie, mijn dierbaren, deze brief zult ontvangen, dan ben ik bij mijn Hemelse Vader om avondmaal te vieren met het Lam.”
Zo begint zijn brief aan zijn vrouw en kinderen. Hij schrijft in die brief aan het adres van zijn oudste zoontje Jan, toen 11 jaar: “Jij bent de oudste, steun moeder in alles en word een flinke man later, maar laat je niet leiden door haat.”

Zo kan de groet van de opgestane Heer “Ik wens jullie vrede” doorwerken als alternatief voor vijanddenken. Jezus stelt iets tegenover vergelding en geweld.
Hoe kan dat dan? Als je het gewicht van Jezus tot je laat doorwerken. Na de oorlog is in de kerk het besef sterker geworden, dat we Jezus het beste kunnen zien in het licht van de messiaanse profetie aan Israël gegeven. Zoals Jesaja 9 spreekt over de Vredevorst.

En dat Hij in dit verband ook oproept: “ontvang de Heilige Geest!’.
Als je leeggezogen wordt door overbelastheid, angst en verdriet, als je levensfut weg druppelt in moedeloosheid, hoe houd je het dan vol?
Dan moet je toch ergens kunnen bijtanken, anders wil het niet meer. Daarom is het zo heilzaam, dat Jezus wijst op de werking van de Heilige Geest. Want die bemoedigt, inspireert en laat merken dat geloof en vertrouwen op goede gronden kunnen worden verankerd – in het volbrachte werk van Christus, in het reddende werk van God, zoals Hij Israël uit de slavernij van Egypte heeft bevrijd. En in dat licht is de opstanding van Christus een mijlpaal en een anker van hoop en verwachting. De Geest van God brengt je bij de sfeer van het Koninkrijk van God: vrede, liefde, genade, hulpvaardigheid en geduld.

“Word een flinke man later, maar laat je niet leiden door haat.”
Dat heeft Thies Jan Jansen geleerd van Jezus Christus. En dat wil hij doorgeven aan zijn zoon. Als de jongen groter wordt, dat hij de haat niet toelaat. Dat hij dit goed begrepen heeft van zijn vader, die door moedwillig vijandelijk geweld is gedood. Dat het vijanddenken je hele denken niet verziekt. Dat je bijtankt bij de Heilige Geest om niet los te komen van geloof, geduld, zachtmoedigheid en hulpvaardigheid.

Als jullie deze brief lezen, schrijft vader Jansen, vier ik bij mijn Hemelse Vader het avondmaal met het Lam. Waar haalt hij dat vandaan? Uit zichzelf en zijn rotsvaste geloof? Nee, uit het spreken van de bevrijdende en reddende God in wiens bescherming we mogen zijn opgenomen, ook als de wereld woedt. Dat een medemens jouw leven wel kan afpakken, maar niet je ziel. Dat in de strijd een mens kan vallen, maar dat God er is om je op te vangen. Dat ontdekken we, wanneer de Bijbel open gaat en we God mogen zien in zijn liefdevolle gelaat. Mijn oog rust op jou, heet dat in Psalm 32:8. Dit zijn waardevolle gedachten, die precies aangeven, waar het Jezus, onze goede Herder, om te doen is. Als je jouw hand uitstrekt naar de Heer, zal Hij je niet weigeren, nooit van z’n leven.

Amen