Korte overdenking (nr.4) ‘Gelukkig wie volhardt in beproeving of verzoeking’, ds. Bas van der Graaf (Stichting Alle-Dag-Kerk) – n.a.v. Jacobus 1 en 5

* Alle-Dag-Kerk Amsterdam, Podcast nr 4 in de serie over Volharding *

door ds. Bas van der Graaf

Jacobus 1: 2-4

2 Het moet u tot grote blijdschap stemmen, broeders en zusters, als u allerlei beproevingen ondergaat. 3 Want u weet: wanneer uw geloof op de proef wordt gesteld, leidt dat tot standvastigheid. 4 Als die standvastigheid ook daadwerkelijk blijkt, zult u volmaakt en volkomen zijn, zonder enige tekortkoming.

Jacobus 5: 11-12

10 Neem een voorbeeld aan het geduldige lijden van de profeten die in de naam van de Heer spraken. 11 Degenen die standhielden, prijzen we gelukkig! U hebt gehoord hoe standvastig Job was, en u weet welke uitkomst de Heer gaf; de Heer is immers liefdevol en barmhartig.

Welkom bij deze podcastserie van de Alle-Dag-Kerk over het thema ‘Volharding’. In 5 afleveringen staan we stil bij de vraag wat het Bijbelse woord ‘volharding’ betekent en hoe het ons in de­ze tweede lockdown kan helpen om moed te houden en gaande te blijven.

Vandaag aflevering vier met als thema: Gelukkig wie volhardt in beproeving of verzoeking.

Gelukkig wie volhardt in beproeving of verzoeking

In deze podcast deel ik graag een gedachte over volharding van de apostel Jacobus. In zijn brief, die is opgenomen in het Nieuwe Testament, schrijft hij over ‘volharding’ vanuit een breed gedeelde ervaring van beproeving. Zijn lezers hadden te maken met verdrukking en lijden en worstelen daarmee. Laten we eerst even bij dat woord ‘beproeving’ stilstaan.

Het bijzondere van het Griekse woord dat hij gebruikt – het woord πειρασμός (peirasmos) – is dat het zowel met ‘beproeving’ als met ‘verzoeking’ vertaald kan worden. Wat is het verschil tussen die twee woorden?

Een beproeving is een test die je vanuit goede bedoelingen krijgt te doorstaan, met als doel dat je er door zult groeien in karakter of in competenties. Het is wat een goede leraar doet met zijn leerling: hem op de proef stellen om hem uit te dagen. Voor de leerling is dat niet leuk, soms ronduit ellendig, maar hij weet: dit is goed voor me.

Een verzoeking daarentegen krijg je op je bordje vanuit kwáde bedoelingen, met als doel dat je onderuit zult gaan of schade zult lijden. Het is wat de duivel volgens een beroemd verhaal in de bijbel doet bij een man die Job heet: hij neemt Job alles af wat hem lief is, met de bedoeling dat hij zijn geloof in God vaarwel zal zeggen.

Voor bijbelschrijvers is het vaak niet op voorhand duidelijk of een ervaring van lijden of verlies een beproeving òf een verzoeking is. Daarom helpt het hen dat het woord peirasmos allebei kan betekenen. Daarmee scheppen ze ruimte om het in een proces van geestelijke onderscheiding te ontdekken.

Van de coronacrisis die wij meemaken, is ook niet op voorhand duidelijk of het een beproeving of een verzoeking is. Je ziet dat ook heel duidelijk terug in de verschillende reacties die mensen vertonen. Sommigen benadrukken heel sterk de kwade kant van deze pandemie en zijn vooral op zoek naar zondebokken en oorzaken, soms aan de hand van complottheorieën. Ze verzetten zich tegen maatregelen en hebben het gevoel dat de overheid erop uit is hen onderuit te halen of bewust schade toe te brengen. Zij zien de pandemie en de maatregelen als een verzoeking. Horen wij misschien bij deze groep?

Anderen echter benadrukken de goede kanten van deze pandemie. Ze zijn vooral op zoek naar wat we ervan leren, naar de kansen die deze tijd biedt om stil te staan bij wat echt belangrijk is en te veranderen wat niet meer heilzaam was. Ze bewegen mee met de maatregelen en vertrouwen erop dat er uiteindelijk – door alle pijn en verlies heen – iets goeds uit voort zal komen. Zij zien de pandemie en de maatregelen als een beproeving. Horen wij bij déze groep?

Een beproeving of een verzoeking. Wie zal zeggen waar we nu precies in zitten op dit moment. Allebei misschien? Maar luister dan even naar de belofte die Jacobus doet. Aan het begin van zijn brief zegt hij dit: Wanneer uw geloof op de proef wordt gesteld, leidt dat tot standvastigheid (1: 4). En aan het slot van de brief: Degenen die standhielden prijzen we gelukkig! (5: 11). Hij laat in zijn brief in het midden of de moeilijke situatie waarin zijn lezers verkeren een beproeving of een verzoeking is, maar zegt: in beide gevallen is het een test voor je geloof en je vertrouwen! En van welke kant de test ook komt en wat de mogelijke intenties ook zijn, het komt maar op één ding aan: volharding. Volhouden, standhouden, het eronder uithouden. Door dat te doen zal er uiteindelijk een moment komen dat je jezelf gelukkig prijst om wat je in de beproeving of verzoeking geleerd en ontvangen hebt.

Zowel beproevingen als verzoekingen kunnen leiden tot volharding, belooft hij. Zeker als je te midden van dat alles gelooft dat God erbij is met zijn liefde en barmhartigheid. Dat gaat zeker niet vanzelf, dat vraagt allereerst om geduld en daarin kunnen we een voorbeeld nemen aan Job, die in de verzoeking geduldig bleef. Maar het vraagt ook om oefening, vanuit het vertrouwen dat volharding uiteindelijk een beloning in zich draagt. Je kunt groeien in karakter, in competenties en uiteindelijk zelfs tot het jezelf gelukkig prijzen met wat je in de beproeving of verzoeking ontving.

We weten nog steeds niet zeker waar we ons nu precies in bevinden. Maar de les van Jacobus is, dat degenen die met vertrouwen volharden uiteindelijk gelukkig zijn te prijzen. Die volharding wens ik je van harte toe. Je bent niet alleen. God is erbij!

»«

Reactie ( 1 )

  1. Beantwoorden
    Edmee Schepens says:

    Dank U wel voor deze verhelderende uiteenzetting.

    Ik hoop dat iedere inwoner van Nederland deze tekst nu onder ogen mag krijgen…in deze tijd.

    Ik stel voor dat er elke dag voor aanvang van het 18.00 uur-journaal & voor aanvang van het 20.00 uur-journaal op alle televisiezenders, dus ook de commerciële!…. zo’n korte overdenking met de kijkers wordt gedeeld.

    Dit lijkt mij uitermate zinvol, mede en bovenal gezien de noodzaak tot het hoog houden van de geestelijke volksgezondheid!

    Met dank voor Uw aandacht en de mij geboden kans dit te kunnen en mogen verwoorden aan U die dit leest.

Plaats een reactie