Korte overdenking – ds Rosaliene Israël (Amsterdam): Gedachten bij Aswoensdag

* Alle-Dag-Kerk Amsterdam, podcast 17 februari 2021 *

door ds. Rosaliene Israël (Amsterdam)

Thema: Gedachten bij Aswoensdag

Welkom bij deze podcast van de Alle-Dag-Kerk.

In deze aflevering vraag ik – Rosaliene Israël, predikant en praktisch theoloogme af hoe ik deze Vastenperiode bewust kan beleven. En kennelijk ben ik niet de enige.
Niet alleen in Rooms-Katholieke, maar ook in Protestantse kringen wordt – zo valt mij op meer en meer aandacht besteed aan de invulling van de weken voor Pasen.
Aswoensdagtraditioneel het begin van de Veertigdagentijd – zal net als zoveel dit sei­zoen anders zijn dan anders.

Volgens officiële Vaticaanse instructie zullen Rooms-Katholieke priesters de tot as verbran­de palmtakken van afgelopen Pasen zegenen, en deze vervolgens met zo’n grote, zwarte kwast besprenkelen met wijwater. Daarna moet de voorgangerwant corona – zijn handen wassen en een mondkapje op­zetten. Vervolgens strooit hij zonder te spre­ken as uit boven het hoofd van elke kerk­ganger. Een coronaproof variant op het te­kenen van een askruisje op je voorhoofd.
Met dit ritueel markeert Aswoensdag letter­lijk de overgang naar de Veertigdagentijd, een periode van inkeer en bezinning. Van teruggaan naar de kern, naar dat waar het christelijke geloof om draait.

Een waarachtige levenshouding, noemt col­lega Harry Tacken dat in een inleiding bij de teksten die in veel Aswoensdagvieringen ge­lezen worden.
Beetje zware terminologie, een waarachtige levenshouding.

Maar voor wie het zesde hoofdstuk van de Bergrede naar Matteüs leest, wordt een tipje van de sluier opgelicht.

Niet uiterlijk of religieus vertoon, maar de ware innerlijke houding is doorslaggevend. Gaven geven, bidden en vasten, je doet het niet voor de bühne, maar vanwege de achter­liggende intentie.

OK, dus als ik deze Vastenperiode bewust wil beleven, dan bereik ik dat dus niet door mezelf allerlei dingen op te leggen of te ontzeggen, maar door me af te vragen hoe ik me tot God verhoud. Hoe zit het eigenlijk met die relatie tussen mij en God?
Euhm, spreken over ‘een relatie tussen mij en God’ is nou niet echt het taalveld waar ik me theologisch heel erg thuis bij voel. Maar net als ik korte metten probeer te maken met dat relatiegedoe tussen God en mij, schiet me iets te binnen.

Begin januari kreeg ik namelijk van een vriendin die een coachingspraktijk heeft, de vraag of ik open stond voor ‘een ritueel voor mij en mijn partner om het nieuwe jaar mee in te gaan’. Ook al niet echt mijn taal­veld. Maar goed, nieuwsgierig als ik ben, zei ik tochja’.

De volgende dag zat er een mail in mijn in­box, met als bijlage vijf opdrachten om sa­men met je geliefde te doen. De eerste was de uitnodiging om voor jezelf op te schrijven of – geheel in postmoderne coaching-stijl – te tekenen of uit te beelden waar in de kern de relatie tot je geliefde voor staat, hoe die relatie er idealiter voor jou uitziet en wat jij daaraan wilt bijdragen. So far so good.

De tweede opdracht was een inquiry-oefe­ning. Eenzo ontdekte ik al googlend – be­proefde meditatie-vorm, die bijvoorbeeld ook beoefend wordt in mindfulness-trainin­gen. Je zou het kunnen omschrijven als een vorm van verdiepende dialoog. Waarbij het gaat omen dat klinkt in mijn oren dan weer een beetje zweverig – te luisteren met het hart. Wat ik voor het gemak vertaal als: nieuwsgierig blijven naar de ander, en je laten verrassen.
OK, daar zitten we dan, mijn partner en ik. Een beetje onwennig tegenover elkaar, met de opdracht om om beurten twintig minuten lang antwoord te geven op de door de ander gestelde vraaghoe zie jij je relatie in 2021 in de meest ideale vorm voor je’ en ‘wat staat daar voor in de weg.
Telkens wanneer de een (die aan de beurt was om antwoord te geven) stilviel, herhaalde de ander dezelfde vragen, en gaf de een opnieuw antwoord. Na twintig minuten da’s best een lange tijd – werden de rollen omgedraaid.

Hoewel een beetje ongemakkelijk, merkte ik wel dat het iets met ons deed. Door zo, on­bevooroordeeld naar elkaar te luisteren, en geen andere vragen te stellen dan deze twee, helpt de een de ander om dichter bij zichzelf te komen. En word je als het ware de spiegel waarin de ander zichzelf kan zien. Fascinerend!

Nu lijkt het mij voor allerlei relaties, of je nu elkaars geliefden, collega’s, huisgenoten of mede-gelovigen bent, zinnig om zo’n oefe­ning eens te doen. En waarom dan niet zo’n relatie-checkup met God?
Isnu nog steeds bijna alles anders, en de toekomst onzeker isAswoensdag niet bij uitstek het moment voor een geestelijke relatie-checkup? Het moment om mezelf de vraag te stellen: wat betekent waarachtig leven voor mij, en wat belemmert mij om dat te doen?
Niet – denk aan de achterliggende gedachte van inquiry om mezelf vervolgens de put in te praten. Maar om dichterbij mezelf te komen, en bij de kern van waar ik voor wil staan.
Hoe mooi zou het zijn als je dit meditatieve onderzoek niet alleen hoeft te doen, maar samen: de een voor de ander, de ander voor de een. Ik zie het helemaal voor me: hoe we in de komende tijd, dwars door kerkgrenzen heen, koppels vormen, die zich committeren aan en tijd maken voor zo’n gezamenlijke inquiry.

En hoe we elkaar onbevooroordeeld belui­steren en helpen tot de kern te komen waar het in leven en geloven om draait: een waar­achtige levenshouding. Ik denk serieus dat het ons geloven zou verdiepen en onze on­derlinge verbondenheid zou vergroten. Iets waar juist in deze gekke en onzekere tijd zo’n behoefte aan is.

Tot nu toe zijn mijn geliefde en ik blijven steken bij de tweede van de vijf opdrachten. Gelukkig was aan het relatie-ritueel van mijn vriendin geen tijdslimiet verbonden. Van het kerkelijke jaar krijgen we zelfs de hele Veer­tigdagentijd om ons op te bezinnen op een waarachtige levenshouding en hoe wij die kunnen voeden. En bovendien is de Aller­hoogste Godzijdank genadig en hulpvaardig. Hoe bezingt Psalm 57 – psalm voor As­woensdag – het ook alweer? ‘Hemelhoog is zijn liefde, tot aan de wolken reikt zijn trouw’.

»«

Matteus 6 (uit: BasisBijbel)

1 Jezus zei tegen zijn leerlingen: “Wees goed voor andere mensen. Maar doe dat niet om iedereen te laten zien hoe geweldig je bent. Want dan krijg je geen beloning van je hemelse Vader. 2 Als je een bedelaar iets geeft, laat dat dan niet aan iedereen weten. De schijnheilige mensen in de synagogen en op straat doen dat wél. Want zij willen graag door de mensen geprezen worden. Luister goed! Ik zeg jullie dat ze hun hele beloning al hebben gekregen. 3 Maar als je een bedelaar iets geeft, zorg er dan voor dat je linkerhand niet weet wat je rechterhand doet. 4 Zo is het geheim wat je gedaan hebt. En je Vader, die de verborgen dingen ziet, zal je er openlijk voor belonen.”
5 Jezus zei tegen zijn leerlingen: “En bid niet op dezelfde manier als de schijnheilige mensen. Zij staan graag in de synagoge en op de hoeken van de pleinen te bidden. Want ze willen dat de mensen het zien. Luister goed! Ik zeg jullie dat ze hun hele beloning al hebben gekregen. 6 Maar als je bidt, ga dan je kamer in en doe de deur dicht. Bid dan tot je Vader terwijl niemand het ziet. En je Vader, die de verborgen dingen ziet, zal je er openlijk voor belonen.
7 En gebruik bij het bidden niet heel veel woorden door steeds hetzelfde te zeggen, zoals de andere volken doen. Want zij denken dat als ze hun woorden maar steeds herhalen, hun goden zullen doen wat ze van hen vragen. 8 Doe niet net als zij. Want jullie Vader weet wat jullie nodig hebben. Hij weet dat al vóórdat jullie Hem er om hebben gebeden!

Plaats een reactie