Korte overdenking (nr.1) ‘Volharding als medicijn in moeilijke tijden’, ds. Bas van der Graaf (Stichting Alle-Dag-Kerk) – n.a.v. Romeinen 12: 12

* Alle-Dag-Kerk Amsterdam, Podcast nr.1 in de serie over Volharding, 16 december 2020 *

door ds. Bas van der Graaf

Intro

Welkom bij deze podcastserie over ‘volharding’.
In de tweede ‘lockdown’ zoeken we met ons allen naar veerkracht en een beetje energie. De bijbel spreekt in dit soort situaties over volharding. Wat betekent dat woord? En hebben wij er iets aan in deze toch moedeloos makende periode.

Vandaag aflevering één

Volharding als medicijn in moeilijke tijden n.a.v. Romeinen 12: 12

De nieuwe maatregelen van het kabinet, zo vlak voor kerst, zijn bij veel mensen hard aangekomen. Ik merk vooral bij jonge mensen dat ze echt worstelen om de moed er een beetje in te houden en niet heel mismoedig te worden. Zeker voor velen van hén is deze pandemie, die in toenemende mate hun leven inperkt en beknelt, een totaal nieuwe ervaring, waar ze niet altijd goed op voorbereid waren. Nog maar een jaar ge­leden lag de wereld voor ons open, konden we overal naar toe, konden we dromen en plannen maken. En nu … we zitten opgesloten in onze huizen, gelukkig nog wel online verbonden, maar de energie gaat er wel steeds meer uit.

Niet zo vreemd dat mensen koortsachtig op zoek gaan naar houvast, naar dingen en ideeën die nog een beetje uitzicht geven. Het begint op te vallen dat steeds meer mensen teruggrijpen op de oude filosofie van de Stoïcijnen. Lammert Kamphuis van de School of Life doet dat; in Trouw stond een heel artikel en van steeds meer kanten wordt de Stoa aanbevolen als behulpzame leerschool in tijden van pandemie. Want dit is wat één van de kerngedachten is van de Stoa: je kunt de werkelijkheid niet ver­anderen, je kunt je er alleen maar in voegen. Probeer niet krampachtig te streven naar verandering van de omgeving, maar oefen je in verandering van jezélf. Oefen je in ge­latenheid, dus laat de dingen over je heenkomen en laat je emoties niet op hol slaan. Oefen je in onverschilligheid, in indifferentia, want alleen dan zul je rust kunnen vin­den. Streef ernaar om samen te vallen met wat er gebeurt en niet om wat er gebeurt te veranderen.

Daar zit wat in, dacht ik toen ik me er weer wat in verdiepte. Maar ik bedacht opeens ook, dat in de bijbelse traditie een ánder woord, een andere gedachte centraal staat in tijden van ellende en verdrukking. Dat andere woord is het woord ‘volharding’. Ook wel vertaald met: standvastigheid. En dát woord heeft toch nét een paar andere kenmerken, die in elk geval meer over hóóp gaan.

Wat is volharding volgens de Bijbel? Het Griekse woord dat meestal gebruikt wordt luidt: ύπο-μονή (hupomonè). Letterlijk betekent dat: het eronder uithouden. Je zou aan het beeld van een brug kunnen denken. Over die brug dendert het verkeer – fietsen, personenauto’s en zware vrachtwagens – maar de pijlers houden het eronder uit. (Tenminste: als de brug niet Italië staat, waar de laatste jaren een paar vreselijke rampen gebeurden.) Het eronder uithouden. Dat vraagt om draagkracht en om veer­kracht en om een stevig fundament. En dat is precies waar dat bijbelse woord volharding over gaat.

Hoor bijvoorbeeld wat de apostel Paulus schrijft aan christenen in Rome, die op aller­lei manieren met verdrukking en lijden te maken hebben. Tegen hen zegt hij: Wees verheugd door de hoop die u hebt, wees standvastig (volhardend) wanneer u tegenspoed ondervindt, en bid onophoudelijk.

In deze paar woorden zien we meteen wat hét kenmerk is van volharding. Volharding is nauw verbónden met hoop en wordt gevoed door gebed.

Volharding is om te beginnen verbonden met hoop. Volharding gelooft niet dat de omstandigheden onveranderlijk zijn en ook niet dat we ons lijdzaam of zelfs onver­schillig moeten laten samenvallen met wat gebeurt. Nee, volharding is het geloof dat het eens ánders zal worden. Niet omdat wij mensen dat kunnen fiksen, maar omdat God dat zal doen. Dát is de hoop die tot volharding leidt: dat God andere tijden zal geven. Dat wij mensen mogelijkheden zullen vinden om een weg naar de toekomst te vinden of te maken. Maar ook dat we een vaccin mogen ontdekken – ontdékken, het zit dus al ergens in de mogelijkheden van de schepping verborgen, er moet al­leen een bedekking af. Zo biedt God onze Schepper ons uitwegen.

Maar ook de hoop dat we ondanks alles wat we verliezen en missen toch een toe­komst zullen krijgen. Dát is volharding: een actief en gelovig geduld, dat zich niet lijd­zaam neerlegt bij de werkelijkheid maar uitziet naar wat komt. En daardoor goede moed heeft.

Als dát volharding is, is het logisch dat volharding wordt gevóed door gebed. Want wat is bidden? Bidden is in verbinding blijven met de God van de hoop, de God die troost, moed en geduld kan schenken aan wie zich ervoor opent. Bidden is overgave, niet aan de omstandigheden, maar aan de God die boven de omstandigheden staat. Bidden is je laten voeden door de hoop, die volgens een ander bijbelwoord ‘de vaste grond is van de dingen die je niet ziet ’. Vaste grond, fundament, waarop de pijlers van je leven vaststaan, zodat je het kunt uithouden onder die brug van het leven.

Ik moedig je aan – vandaag en de komende weken – om te volharden. Hoe? Wees verheugd door de hoop die u hebt, wees standvastig (volhardend) wanneer u tegen­spoed ondervindt, en bid onophoudelijk. Dat is volgens de bijbel de beste remedie in tijden van pandemie.

»«

Reacties ( 2 )

  1. Beantwoorden
    Christine says:

    Dankjewel!

  2. Beantwoorden
    Nell says:

    Heel goed, ik ben op zoek naar de waarheid. 85 jaar oud en ik heb altijd geloofd, maar nu begin ik te twijfelen, zoveel vragen en zo weinig antwoorden. Ik ben zoekende. . . . . .

Plaats een reactie